HALİT ZİYA UŞAKLIGİL'İN ROMANCILIĞINDA KENDİNİ YIKMA EĞİLİMİ

Abstract

Servet-i Fünun romanı denince akla gelen ilk isim olan Halit Ziya Uşaklıgil, modern Türk romanına yarattığı karakterle çağ atlatmıştır. Uşaklıgil'in yaratığı karakterlerde görülen kendini yıkma eğilimi üzerine yaptığımız bu çalışmada, yazarın edebi hayatı boyunca kaleme aldığı sekiz romanın incelemesini yaptık. Bu eserlerde roman kahramanlarını yıkıma götüren psikolojik, sosyolojik ve felsefi sebepleri hiçlik kavramıyla birlikte ele aldık. Öncelikle romanlardaki çok yönlü karakter yapıları tespit edildi, daha sonra yıkım sürecinde etkin olan içtimai ve ailevi unsurlar tespit edildi. Bu tespitler yapılırken fikirleriyle psikoloji ve sosyolojiye yön veren bilim insanlarının görüşlerinden istifade edildi. Araştırmamızda öncelikle romanlardan yola çıkarak şahısların ruhsal dünyasını keşfederken Türk romanın kilometre taşlarından biri olan Halit Ziya Uşaklıgil'in hususi hayatının izlerini de roman karakterlerinde görme imkânı bulduk. Yaptığımız bu çalışmada karakterlerin kendini yok etme şekilleri ve bu şekiller arasındaki bağ ve farklılıkları sebeplerine göre sınıflandırırken istatistikî verilerde de bulunduk. Anahtar Kelimeler: Halit Ziya, yıkılma eğilimi, yok etme temayülü, karakter yapılanmaları, ebeveyn yoksunluğu, tecrübesizlik, intihar, kaçış, hiçlik.

The novel of Servet-i Fünun, the first name that comes to mind is Halid Ziya Uşaklıgil has created the modern Turkish novel breakthrough character. We do tend to destroy themselves on the creature seen in Uşaklıgil characters in this work, the author's literary life during penned eight novels have made the examination. Psychological leads to destruction of the protagonist in these works, sociological and philosophical reasons we have dealt with the concept of nothingness. First was detected versatile character in the novel structure, then demolition processes that are active in a social context and family factors were identified. These findings are consistent with the views of scientists and ideas while guiding the psychology and sociology were benefiting. In our research priorities it is one of the spiritual world of personal based on the novel exploring novel milestones of Turkish Halit Ziya Uşaklıgil's private life have the chance to see the traces of the characters in the novel. What we self-destruct according to the shapes of the characters in this work and cause bond and differences between these forms have been involved in classifying statistical data. Keywords: Halit Ziya, tend to collapse, destroying tendencies, character structures, parental deprivation, inexperience, suicide, escape, nothingness.