ASPİR (CARTHAMUS PERSİCUS WİLD) BİTKİSİNİN YAĞ ASİDİ BİLEŞİMİNİN İNCELENMESİ

Abstract

Bu çalışmada doğadan alınan yabani aspir (Carthamus persicus Wild) bitkisinin çiçekten tohuma doğru gelişim peryodu takip edilerek yağ asidi bileşimindeki değişiklikler incelenmiştir. Sonuçlarımızdan Tunceli ve Malatya'dan toplanan çiçek numunelerinde başlıca yağ asidinin linoleik asit olduğu, bu yağ asidini sırasıyla palmitik, linolenik, oleik ve stearik asitin izlediği görülmüştür. Tunceli ve Malatya numunelerinden farklı olarak Elazığ çiçek örneklerinde bu sıralama şu şekilde gözlenmiştir : Palmitik, linoleik, miristik, linolenik, oleik, stearik asit. Her üç toplama bölgesinden alınan tohum örneklerinde linoleik asitin başlıca yağ asidi olma özelliğini koruduğu, diğer yağ asitlerinin miktarlarının artarak oleik, palmitik ve stearik asit şeklinde sıralandığı gözlenmiştir. Linolenik asit miktarının ise tayin edilemeyecek kadar azaldığı görülmüştür. Linoleik asit miktarının yüksek olması yağ kalitesi bakımından oldukça önemli bir özelliktir. Carthamus persicus Wild' deki bu sonuçların yağ bitkisi olarak yetiştirilen, alternatif tıpta, boya ve gıda sanayinde insanlar tarafından geniş ölçüde kullanılan Carthamus tinctorius L.' nin yağ asidi bileşimine oldukça benzer olduğu gözlenmiştir.

In this study the changes in the fatty acid composition have been examined by following the growing up period from flower to seed of safflower plant (Carthamus persicus Wild) which is collected from the nature. From our results, in the patterns of flowers collected from Tunceli and Malatya, it has been seen that the basic fatty acid is linoleic acid and following this fatty acid is palmitic, linolenic, oleic and stearic acid in order. As being different from the patterns of Malatya and Tunceli, in the patterns of flowers collected in Elazığ, this listing has been observed in this way : Palmitic, linoleic, myristic, linolenic, oleic, stearic acid. In the patterns of seed collected in each three region of collection it has been also observed that linoleic acid has preserved its feature of being fatty acid and other fatty acids have been listed as oleic, palmitic and stearic acid by increasing their quantities. It has been seen that the quantitiy of linolenic acid has decreased as not be able to guess as. The high level of linoleic acid quantity is an important feature in terms of oil quality. It has been observed that the results in Carthamus persicus Wild have too many resemblances with the composition of fatty acid of Carthamus tinctorius L. which is used by people in alternative medical science, paint and food industry on a vest scale.