KEBAN BARAJ GÖLÜ'NÜN ELAZIĞ BÖLGESİ İKLİM ŞARTLARINA ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI

Abstract

I ÖZET YÜKSEK LİSANS TEZİ KEBAN BARAJ GÖLÜ'NÜN ELAZI? BÖLGESİ İKLİM ŞARTLARINA ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI Fahrî ÖZKAN Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü İnşaat Mühendisliği Anabilim Dalı 1996, Sayfa:3S İnsan hayatını en çok etkileyen olaylardan biride iklimdir. Hidrolojik çevrimin de temel kaynağı olan okyanuslar ve denizler, karalar üzerindeki iklim özelliklerini etkileri altında tutmaktadır. Okyanuslar ve denizler kadar olmasada önemli bir su hacmine sahip suni göllerin de özellikle karasal iklimin etkili olduğu bölgelerde iklimi ılımanlaştırdığı görülmüştür. Bu değişimin suyun karalardan farklı termal özellikler göstermesiyle oluştuğu bilinmektedir. Araştırmamızda 30,6xHP m3 lük su hacmi ile dünyanın sayılı barajları arasında yer alan Keban Baraj Gölü'nün Elazığ Bölgesi iklim şartlarına etkileri incelenmiştir. Baraj yapımından (1975'ten) önceki ve yapımından sonraki periyot karşılaştırılmıştır. Karşılaştırmada en önemli iklim elemanları olan sıcaklık, nisbi nem ve yağışlara ait ölçümler kullanılmıştır. Baraj yapımından sonra kış aylarındaki sıcaklıklarda önemli artışar yaz aylarındaki sıcaklıklarda ise bir miktar düşüş tesbit edilmiştir. Nisbi nemin özellikle yaz aylarında önemli ölçüde arttığı kış aylarında ise fazla değişmediği görülmüştür. Baraj yapımından önce % 50,7 olan yıllık nisbi nem ortalaması barajdan sonra, %4 artışla %54.7 olarak gerçekleşmiştir. Sonbaharda yağışların önemli ölçde artığı, kış aylarında bir miktar azaldığı, diğer mevsimlerde de pek değişmediği görülmüştür. Kış mevsimi yaklaşırken bölgeyi etkisi altına alan soğuk hava kütlelerinin baraj gölü üzerinde, sıcaklık etkisiyle, dahada yükselerek yağışa neden olmaları, sonbahar yağışlarındaki artışın temel sebebi olarak görülmektedir. Baraj yapımından sonra bölge ikliminde meydana gelen değişimlerin (30-60) yıl gibi bir zaman periyodunda daha net olarak görülebileceği düşünülmektedir. ANAHTAR KELİMELER; Baraj Gölü, Hidroloji, İklim, Sıcaklık, Nisbi Nem, Yağış