YÜKSEK ÇEVRE SICAKLIĞINDA YETİŞTİRİLEN YUMURTA TAVUKLARINDA RASYONA VİTAMİN E VE SELENYUM İLAVESİNİN VERİM, KAN VİTAMİN E, VİTAMİN A DÜZEYLERİ VE HAM BESİN MADDELERİNİN SİNDİRİLME DERECESİ ÜZERİNE ETKİLERİ

Abstract

Bu araştırmada, yüksek çevre sıcaklığında (32±3.96 °C) yetiştirilen yumurta tavuklarında rasyona vitamin E ve selenyum ilavesinin verim, ham besin maddelerinin sindirilme derecesi, serum Ca, P, vitamin E ve A düzeyleri üzerine etkisi incelenmiştir. Araştırmada 18 haftalık yaşta, her grupta 30 adet olmak üzere toplam 120 adet Hyline yumurtacı yarka kullanılmıştır. Bazal rasyona vitamin E ve selenyum ilave edilmeyen grup Kontrol grubunu, vitamin E (dl-a-tokoferol asetat; 250 mg/kg) ilave edilen grup Vit E grubunu, selenyum (Na2Se03; 0.2 mg/kg) ilave edilen grup Se grubunu ve vitamin E+selenyum (250 mg/kg+0.2 mg/kg) ilave edilen grup Vit E+Se grubunu oluşturmuştur. Gruplarda en yüksek yem tüketimi, Vit E+Se grubunda saptanmıştır (PO.001). Yem tüketimi kontrol, Vit E, Se ve Vit E+Se grupları için sırasıyla 103, 109, 106 ve 112 g, ortalama yemden yararlanma oranı 2.07, 2.21, 2.10 ve 2.22 ve ortalama su tüketimi ise 447, 439, 420 ve 423 ml/gün olarak tespit edilmiştir. Deneme gruplarında ortalama canlı ağırlık değişimi kontrol, Vit E, Se ve Vİt E+Se grupları için sırası ile 1658, 1698, 1664 ve 1716 g olarak belirlenmiştir (P <0.05). Kontrol, Vit E, Se ve Vit E+Se gruplarında ortalama yumurta verimleri %68.6, %76.7, %74.2 ve %80.9 olarak tespit edilmiş ve kontrol ile diğer gruplar arasındaki fark önemli bulunmuştur (PO.Û01). Vitamin E ve selenyum ilavesi ile yumurta ağırlığı, yumurta kabuk kalınlığı, kabuk ağırlığı, özgül ağırlığı, haugh birimi, san indeksi ve şekil indeksi artmıştır (P <0.05). Kuru madde, organik madde, ham protein ve ham yağın sindirilme derecesi rasyona vitamin E ve selenyum ilavesi ile yükselmiştir (P <0.001).Gruplardaki ortalama serum Ca konsantrasyonu kontrol, Vit E, Se ve Vit E+Se grupları için sırasıyla 29.07, 31.78, 30.98 ve 34.02 mg/dl, serum P konsantrasyonu ise 6.38, 8.13, 7.62 ve 8.87 mg/dl olarak belirlenmiştir. Serum Ca ve P açısından gruplar arasındaki fark önemli bulunmuştur (P <0.05). Gruplardaki ortalama serum vitamin E düzeyi kontrol, Vit E, Se ve Vit E+Se grupları için sırsıyla 5.82, 7.32, 6.36 ve 10.50 mg/dl, serum vitamin A düzeyi ise 0.34, 0.38, 0.35 ve 0.40 mg/dl olarak belirlenmiştir. Serum vitamin E ve A düzeyi açısından gruplar arasında önemli bir fark bulunmuştur (P <0.001). Anahtar Kelimeler: Sıcaklık stresi, yumurta üretimi, selenyum, vitamin E, tavuk.

This experiment was conducted to determine the effects of dietary supplemental selenium on the yield, digestibility of nutrients, concentrations seram calcium, phosphorus, vitmin E and vitamin A in laying hens reared under high environmental temperature. One hundred and twenty laying hen (Hyline 18 wk old) were divided into 4 groups, 30 hens per group. The laying hens were fed the basal diet (Control group) or the basal diet supplemented with either 250 mg of dl-a-tokoferol asetat/kg of diet (Vit E group), 0.2 mg of Na2Se03/kg of diet (Se group) or 250 mg of dl-a-tokoferol asetat/kg of diet plus 0.2 mg of Na2Se03/kg of diet (Vit E+Se group). The highest feed intake was found in Vit E+Se group (P <0.001). Average daily feed were 103, 109, 106 and 112 g/day intake in control, Vit E, Se and Vit E+Se groups, respectively. Average feed efficiency were 2.07, 2.21, 2.10 and 2.22 in the same groups and water intake were 447, 439, 420 and 423 ml/day in groups, respectively. Average live weight change were 1658, 1698, 1664 and 1716 g in control, Vit E, Se and Vit E+Se groups, respectively. Average percentage hen-day egg productions were 68.6%, 76.7%, 74.2% and 80.9% in control, Vit E, Se and Vit E+Se groups, respectively. The different between groups was found significant (P <0.001). Egg quality in terms of egg weight, egg shell thickness, egg shell weight, egg specific gravity, haugh unit, egg formation were increased by dietary vitamin E and selenium supplementation. Digestibility of dry matter, organic matter, crude protein and ether extract increased with vitamin E and selenium supplementation (P <0.001). Average serum calcium and phosphorus concentration in the control, Vit E, Se and VitE+Se groups were 29.07, 31.78, 30.98 ve 34.02 mg/dl; 6.38, 8.13, 7.62 and 8.87 mg/dl, respectively (P <0.05). Key Words: Heat stress, egg production, selenium, vitamin E, hen.