SİGARA DUMANINA MARUZ BIRAKILMIŞ SALATALIK (CUCUMİS SATİVUS L.) FİDELERİNDE KÖK YAŞARMA SIVISININ BÜYÜME HORMANLARI İLE İLGİLİ ÇEŞİTLİ BİYOLOJİK TESTLERDEKİ AKTİVİTESİNİN BELİRLENMESİ

Abstract

Yüksek Lisans Tezi SİGARA DUMANINA MARUZ BIRAKILMIŞ SALATALIK {Cucumis sativus L. ) FİDELERİNDE KÖK YAŞARMA SIVISININ BÜYÜME HORMONLARI İLE İLGİLİ ÇEŞİTLİ BİYOLOJİK TESTLERDEKİ AKTİVİTESİNİN BELİRLENMESİ Songül ÇANAKÇI Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Biyoloji Anabilim Dalı 1994, Sayfa: 41 6 günlük Cucumis sativus L. fideleri, 24 saat süreyle sigara dumanıyla doyurulmuş kapalı sistemlere alınmış ve uygulama sonunda bitkilerde büyüme parametreleri tesbit edilmiştir. Ayrıca sigara dumanı uygulanmış ve uygulanmamış bitkiler dekapite edilerek, kök eksüdatları toplanmıştır. Daha sonra çözgen ayrıştırması ve kromatografik ayrıştırmayla, kök eksüdatından elde edilen çeşitli fazlara karşı, çeşitli spesifik biyolojik testlerin verdikleri cevaplar araştırılmıştır. Su fazında, turp kotiledonu genişleme biyotesti ile sitokininler, etil asetat fazında buğday koleoptili dik büyüme testi ile indol asetik asit (IAA) ve absisik asit (ABA), marul hipokotili dik büyüme testi ile gibberellinler (GAX) tesbit edilmiştir. Deneyler sonunda, sigara dumanından kaynaklanan stres faktörünün kök ve hipokotil büyümesinde meydana getirdiği inhibisyona paralel olarak, kök eksüdatındaki ABA düzeyinde bir artışa ve sitokinin düzeyinde bir azalışa yol açtığı gözlenmiştir. Kök eksüdatında IAA aktivitesine rastlanmamıştır. Kökte sentezlenip eksüdasyon sıvısıyla bitkinin üst kısımlarına taşınan gibberellinler, tek Rf te toplanamadığından stres faktörünün gibberellin düzeyine etkisi belirlenememiştir. ANAHTAR KELİMELER : Sigara dumanı, bitki büyüme maddeleri, fide büyümesi, engellenme, kök eksüdatı, biyolojik test.II SUMMARY Master Thesis AN INVESTIGATION ON THE ACTIVITY OF ROOT XYLEM EXUDATE OF CUCUMBER (Cucumis sativus L. ) SEEDLINGS IN VARIOUS BIOASSAYS RELATED TO PLANT GROWTH HORMONES Songül ÇANAKÇI Fırat University Graduate School of Natural and Applied Sciences Department of Biology 1994, Page : 41 6 days old Cucumis sativus L. seedlings were exposed to cigarette smoke in a closed system for 24 hours and later growth parameters were determined, Subsequent to smoke application, the seedlings were decapitated and root exudates obtained by collection was seperated from treated and untreated seedlings were seperated in to various fractions by solvent partitioning and chromatography. Using specific hormone bioassays, the activities of these fractions were determined. The basic water phase was assayed with radish cotyledone expansion method for cytokinins. The neutral-acidic ethyl acetat phase, on the other hand, was assayed with wheat coleoptile straight growth method for auxins and ABA, and with lettuce method for gibberellins. Our results showed that the stress caused by cigarette smoke application gave rise to an increase of ABA and to a decrease of cytokinin levels in root exudate along with growth inhibition in the seedlings. The.gibberellin activity could not be determined in the exudate due to the failure of the chromatography in the isolation of them in a certain Rf zone. KEY WORDS: Cigarette smoke, plant growth substances, seedling growth, inhibition, root exudate, bioassay.