KEBAN BARAJ GÖLÜ'NÜ ETKİLEYEN NOKTASAL KİRLETİCİ KAYNAKLARININ BELİRLENMESİ

Abstract

Su kaynağının ihtiyaç duyulan amaç için kullanılabilmesinde o kaynağın potansiyelinin yanı sıra kalitesinin bu amaca uygunluğu da çok önemlidir. Tüm gelişmekte olan ülkelerde olduğu gibi ülkemizdeki su kaynakları da gün geçtikçe artan bir kirlilik baskısı altındadır. Türkiye'nin su kaynaklarının kalitesinin bozulmasının başlıca nedenleri arasında; tabii kaynakların aşırı kullanımı, sanayileşme faaliyetlerinin ve kentleşmenin denetimsiz ve düzensiz oluşu evsel, sanayi ve tarımsal kaynaklı faaliyetler yer almaktadır. Kaynaklar kirlendikten sonra alınacak önlemler daha zor ve pahalı olmaktadır. Dünyanın ve Türkiye'nin sayılı büyük barajlarından biri olan Keban Barajı, Doğu Anadolu'nun Yukarı Fırat Havzası'nda yer alır. Fırat Nehri su gücü enerji üretimi bakımından Türkiye'nin en büyük kaynağı durumundadır. Keban Baraj Gölü'nü etkileyen noktasal kirletici kaynakların belirlenmesi ve gerekli önlemlerin alınabilmesi için su ortamında fiziksel, kimyasal ve biyolojik faktörlerin periyodik olarak araştırılması gerekir. Bu çalışma ile Keban Baraj Gölü'nün kirlenmesine neden olan düzenli veya düzensiz evsel ve endüstriyel alt yapı tesisleri, katı atık depolama sahalarının konumları, kirlenmeye katkı düzeyleri ve sıcak noktalar belirlenerek havza yönetimine katkı sağlanması, havza düzeyinde akademik altyapı oluşturulması amaçlanmaktadır. Bu çalışma, Yukarı Fırat Havzası'nda yer alan Elazığ, Tunceli, Erzincan, Bingöl ve Muş il merkezi ve taşrasını kapsamıştır. Anahtar Kelimeler: Havza, Su Kalitesi, Fırat, Keban Baraj GölüIn the use of a water source for a purpose, it is also important whether its quality is suitable for the purpose beside the potential. Water sources are under the increasing danger of pollution in Turkey like the other developing countries. The common reasons for the deterioration in water quality are excessive use of the natural sources, uncontrolled and unplanned urbanization, industrial, municipal and agricultural activities. After pollution, wastewater management is a more difficult and expensive process. The Keban Dam, which is one of the biggest dams both in Turkey and the World, is located in The Upper Euphrates Basin in the East Anatolia Region. The River Euphrates is the biggest hydro energy source for Turkey. To determine the local pollutants and take the necessary precautions, physical, chemical and biological factors should be investigated periodically in aquatic environment. In this study, it is aimed to determine the regular and irregular municipal and industrial infrastructures, the locations of landfills, their effects on pollution and hotpoints and thus contributing basin management and to form an academic base for the basin. This study covers the countryside and city centers of Elazig, Tunceli, Erzincan, Bingöl and Mus located in the upper Ephratus Basin. Key Words: Basin, Water Quality, Euphrates, Keban Dam Lake