KIRIŞ DÜZENSIZLIĞININ DEPREM ETKILERI ALTINDA IRDELENMESI

Abstract

Ülkemizin aktif ve tehlikeli deprem kuşakları üzerinde bulunması ve yaşadığımız depremlerin can ve mal kayıplarıyla sonuçlanması, binaların depreme karşı dayanıklı ve güvenli olması gerekliliğini ve her detayın önemini vurgulamaktadır. Meydana gelen yıkıcı depremler incelendiğinde yapılarda kiriş süreksizliklerine ve düzensiz yerleştirilmelerine sıklıkla rastlanmaktadır. Deprem bölgelerindeki yapılarda, yatay düzensizlikler özellikle ülkemizdeki binalarda yapılan çıkmalardan dolayı sıklıkla karşılaşılan bir durumdur. Bu durum düşey taşıyıcıların iç akslarda kalmasına, kiriş bağlantılarının mimari estetik kaygılar sebebiyle aks üzerinden kaydırılmasına ve dolaylı yollardan çerçeveyi tamamlamasına sebep olmaktadır. Bu tez çalışmasında çıkmalardan dolayı oluşan süreksizlik arz eden çerçeve kiriş yapısına sahip, salt çerçeveli ve perde çerçeveli bina modelleri Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik (DBYBHY-2007) doğrultusunda "mod birleştirme yöntemi" ile analiz edilmiştir. Bu bağlamda salt çerçeveli modelde 4, 6, 8 katlı yapılar ve perde çerçeveli modellerde ise 8, 10, 12 katlı yapı örnekleri aynı kat planları üzerinde 4 ayrı durumda (düzenli, çıkmalı, çıkma ve cephe hareketli ve düzensiz) olmak üzere toplam 24 model ile ele alınmıştır. Aradaki farklar düzenli-düzensiz durumuna ve katlara göre birinci periyot değerleri, deplasmanlar, göreli kat ötelemeleri, ikinci mertebe etkileri ve taşıyıcı sistem elemanlarında meydana gelen kesme ve moment değerlerindeki artışlara göre karşılaştırılmıştır. Ayrıca salt çerçeveli 8 katlı model ile perde çerçeveli 8 katlı model arasında karşılaştırmalar yapılarak yorumlanmaya çalışılmış ve yatay düzensizliklere sebep olan mimari kaygılarla ilgili öneri sunulmuştur.

The fact that our country is on the dangerous and risky earthquake belt and the earthquakes result in loss of life and properties necessitate that buildings must be durable and safe against the earthquakes and indicate that every detail is important in planning and building processes. When destructive earthquakes are investigated it is frequently seen the occurrences of beam discontinuities and irregularities in structures. The horizontal irregularities are a frequent situation observed in buildings of the country in earthquake-prone zones due to adding stories in buildings. This situation leads vertical load bearings to remain in interior connections and cause beam joints to be slid over the connections, because of aesthetic concerns, and consequently, to be completed the frame. In this study, the building models with frame and shear wall- frame structures having beam discontinuities due to adding stories were analyzed by "Regulations for the Buildings in Earthquake Zones" using Mode Superposition Method. In this respect, the structures with 4,6, and 8-story in frame models and 8,10, and 12- story buildings in shear wall-frame models were examined by four different cases according to the same story (regular, console, console and irregular facade, and irregular). As a result a total of 24 models were used. The differences were compared by regularities and irregularities, first vibration period values, displacements, interstory drift, secondary rate effects, increases of moments and cutoff values in elements of the load-bearing system. Moreover, 8-story frame model and shear-wall frame model were compared and suggestions were proposed relating to architectural concerns leading to horizontal irregularities.