ŞÜT KANALLARINA YERLEŞTİRİLEN FARKLI TİP ENERJİ KIRICI BLOKLARIN İNCELENMESİ

Abstract

Enerji kırıcı bloklar veya şütler, sulama projelerinde yıllardır kullanılmaktadırlar. Bu yapıların, uygulamada kullanılması ile hem teknik açıdan ve hem de ekonomik açıdan enerji sönümleme problemlerine çözüm getirdiği anlaşılmıştır. Enerji kırıcı şütler, tahliye kanallarında, düşülerde ve açık kanal sistemlerinde akımın enerjisini sönümlemede yaygın bir biçimde kullanılmaktadırlar.Bu çalışmanın amacı, şüt kanallarına yerleştirilen enerji kırıcı dişlerin enerji sönümleme oranlarını araştırmaktır. Dört tip enerji kırıcı diş ile deneyler yürütülmüştür. Bu dişler sırayla; basamaklı, trapez, T şekilli ve beşgendir. Akımla temas eden yüzey uzunlukları eşit alınmıştır ve bloklar şüt kanalı boyunca şaşırtmalı olarak kanal içerisine yerleştirilmiştir. Deneylerde kullanılan farklı geometrik şekilli blokların enerji sönümleme oranları birbirine yakın çıkmıştır. Basamaklı enerji kırıcı bloğun enerji sönümleme oranı diğer enerji kırıcı bloklardan biraz daha fazla olduğu görülmüştür. Fakat bloksuz ve bloklu şüt kanallarına ait enerji sönümleme oranları karşılaştırıldığında, bloklu tiplerin enerji sönümleme oranlarının çok daha yüksek olduğu sonucuna varılmıştır.

Baffled aprons or chutes have been in use on irrigation projects for many years. The fact that many of these structures have been built and have performed satisfactorily indicates that they are practical and that in many cases they are an economical answer to the problem of dissipating energy. Baffled chutes are used to dissipate the energy in the flow at a drop and are most often used on canal waste ways or drops.The aim of this study is to investigate energy dissipation ratio of baffle blocks placed the chute channels. The experiments were conducted with for baffle block types. These baffle blocks are respectively stepped, trapezoidal, T-shaped and wedge type. Surface length of baffle blocks was taken as the same and the baffle blocks were placed according to non he same row in the chute channel. Energy dissipation ratios of baffle blocks having different geometrical shapes were obtained as near each other. It can be seeing that stepped baffle block type have slightly higher values of energy dissipation than the other baffle blocks tested in the study. But, when the energy dissipation ratio of the non baffle chute and baffle chute compare to each other, it is shown that the energy dissipation ratio of baffle chute is higher than the non baffle chute.