PROJE DÖNGÜSÜ YÖNETİM AŞAMALARI AÇISINDAN ÖĞRETMEN VE YÖNETİCİLERİN HAZIRLADIKLARI VE YÜRÜTTÜKLERİ EĞİTİM PROJELERİNDE KARŞILAŞILAN SORUNLAR (ELAZIĞ İLİ ÖRNEĞİ)

Abstract

Bir kavram olarak örgüt; amaçları önceden kararlaştırılan, üyeleri arasında iletişim ve koordinasyon bağı bulunan, uzlaşma, uyum ve kontrol koşullarını barından bir yapı olarak tanımlanabilir. Örgütlerin hayatta kalabilmeleri için zamanın şartları doğrultusunda değişmeye ve gelişmeye ihtiyaçları vardır. Toplumların gelişmesi, ilerlemesi ve kalkınmasında en büyük öneme sahip olan örgütler okullardır. Bir örgüt olarak okullar da, çağın gereksinimlerini karşılayabilmek adına gelişim süreçlerine girmiştir; eğitim ve öğretim yaklaşımları modern kuramlar ışığında köklü değişikliklere maruz kalmıştır. Okul gelişimi sürecinde birçok yenilik meydana gelirken; bu süreçte okul yöneticileri, öğretmen ve öğrenciler tarafından hazırlanan eğitim projeleri bilişsel, duyuşsal ve akademik alanlarda sağladığı yararlar nedeniyle önem kazanmıştır. Günümüzde, eğitim ortamlarında giderek yaygın bir şekilde hazırlanan ve uygulanan eğitim projelerinin sistematik bir şekilde ele alınabilmesi için proje döngüsü yönetiminden yararlanılması gerekmektedir. Proje döngüsü yönetimi; projelerin hazırlama, uygulama ve değerlendirme süreçlerini planlayarak, etkili ve verimli bir şekilde proje amaç ve hedeflerine ulaşılmasına yardım eden bir yönetim sistemidir. Proje döngüsü yönetimi fikrin belirlenmesi, formülasyonun oluşturulması, ön değerlendirmenin gerçekleştirilmesi, bütçe planlanmasının yapılması, faaliyetlerin yürütülmesi ve nihai değerlendirmenin gerçekleştirilmesi aşamalarını bünyesinde barındırmaktadır. Proje döngüsü yönetimi hakkında profesyonel yeterliliğe sahip olmayan okul yöneticileri ve öğretmenler, eğitim projelerinin hazırlanması ve uygulanması aşamalarında çeşitli sorunlarla karşılaşmaktadırlar. Bu sorunlar eğitimcileri yıldırarak, eğitim projeleri sayısının azalmasına neden olabilmektedir. Bu araştırmanın amacı Elazığ ilinde bulunan eğitim kurumlarında görev yapmakta olan okul yöneticisi ve öğretmenlerin proje hazırlama ve yürütme süreçlerinde karşılaştıkları sorunları, proje döngüsü yönetimi süreçlerine göre sınıflandırarak bu sorunlara çözüm önerileri geliştirebilmektir. Bu sayede il ve ülke genelinde eğitim kurumlarında "proje döngüsü yönetimi" farkındalığının geliştirilerek eğitim projelerinin daha sistematik ve daha profesyonel bir şekilde hazırlanılacağına inanılmaktadır. Araştırma, nitel araştırma tekniklerinden tarama modeline göre gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından oluşturulan yarı-yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, Elazığ ili genelinde farklı kademelerde görev yapmakta olan 50 okul yöneticisi ve öğretmenden oluşmaktadır. Veri analizi sürecinde, çalışma grubunda bulunan eğitimcilerin görüşme formunda bulunan sorulara vermiş oldukları cevaplar betimsel analize tabi tutularak sorun alanları; frekans ve yüzdeler hesaplanmıştır. Araştırmadan şu sonuçlar elde edilmiştir: (1) Proje hazırlama ve uygulama süreçleri tecrübe kazandırmakta, meslektaşlar ve öğrenciler arasında işbirliğini desteklemektedir. (2) Proje konusunun belirlenmesi aşamasında sıklıkla karşılaşılan problemler özgün konu bulabilme ve konunun uygulanabilirliğinden emin olamama durumudur. (3) Proje formülasyonu aşamasında genellikle, proje teknikleri hakkında yeterli bilgiye sahip olmamaktan kaynaklanan sorunlar oluşmaktadır. (4) Ön değerlendirme aşaması, hiçbir katılımcının sorun yaşamadığı tek aşamadır. (5) Projenin finanse edilmesi konusunda en sık karşılaşılan sorun kaynakların yetersiz olmasıdır. (6) Projenin uygulanması aşamasında materyal eksikliğinden ve işbirliğinin sağlanamamasından kaynaklanan sorunlar yer almaktadır. (7) Değerlendirme aşamasında katılımcıların büyük bir çoğunluğu sorun yaşamadığını belirtirken; sorun yaşayan katılımcılar değerlendirmelerin tarafsız yapılmadığına inandıklarını belirtmiştir. (8) Katılımcıların büyük çoğunluğu, proje hazırlama ve uygulama süreçlerinde karşılaştıkları sorunları çözmek için, eğitimcilerin projeler hakkında detaylı eğitim almaları gerektiğini belirtmiştir. Anahtar Kelimeler: Okul gelişimi, eğitim projeleri, proje döngüsü yönetimiAs a concept, organization can be defined as a construction which holds communication and coordination among its members together; reserves conciliation, concordance and control conditions as a whole. In order to survive, organizations need to change and develop according to the time requires. Schools are the most important organizations for the development, progression and welfare of the societies. As being organizations, schools have also been improved so as to meet the needs of current age; education and training approaches have exposed to radical changes in the light of modern theories. While a lot of innovation have been occurring during the school improvement procedure; educational projects prepared by school managers, teachers and students have gained importance for the cognitive, emotional and academic contributions they have. Nowadays, it is known that project cycle management has to be benefitted in order to implement educational projects systematically, which are widely used in educational areas. Project cycle management is a conducting system which helps to reach project aims and goals effectively and productively planning project preparation, implementation and evaluation processes. Project cycle management contains definition the project idea, formulation the text, pre- evaluation, allocation of budget, implementation of the project activities and final evaluation. School managers and teachers who do not own professional adequacies about project cycle management encounter with different difficulties during the project preparation and implementation processes. These problems cause frustration among educators and decrease in the number of educational projects. The aim of the research is to classify the problems of school managers and teachers working in the educational organizations in Elazığ during the project preparation and implementation processes according to the project cycle management stages and to find solutions for these problems. By this way, it is believed that educational projects will be prepared more systematically and professionally developing "project cycle management" awareness among educational organizations across our city and country. The study was carried out according to the survey method that is one of the qualitative research techniques. As data collection tool, semi-structured interview form created by the researcher was used. The sample group of the study consisted of 50 school managers and teachers who worked in different grades of educational organizations in Elazığ. During the data analysis process, the answers of the sample group for the questions in the interview form were subjected to content analysis; frequencies and percentages were calculated. The results of the study indicate that: (1) The processes of project preparation and implementation gain experience, support cooperation among colleagues and students. (2) The most frequently encountered problems during the stage of finding project ideas are defining original subjects and doubting on whether the subjects are functional or not. (3) In the project formulation stage, there may occur some problems deriving from not having adequate information about project techniques. (4) Pre- evaluation is the unique stage that each participant has not any problems. (5) The most frequently encountered problem during the financial support derives from the inadequacies of sources. (6) There are some problems of material inadequacies and not having cooperation during the stage of project implementation. (7) While many of the participants declared they did not have any problems during project evaluation; the participants declared having problem during that stage believe that the evaluation processes are not executed objectively. (8) A great number of the participants declared that educators need to get detailed training on projects in order to solve the problems encountered during project preparation and evaluation processes. Key Words: School Development, Educational Projects, Project Cycle Management