GELENEKSEL MARDİN EVLERİNİN TASARIM VE ERGONOMİ İLİŞKİSİ BAĞLAMINDA İNCELENMESİ

Abstract

Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan Mardin, değişik kültürleri ve inançları geleneksel dokusunda yaşatan, yüzyıllar içinde oluşmuş ve bugüne kadar korunan dokusuyla, bütünüyle kültür mirası olan ender bir şehirdir. Farklı inançlara ait ibadet mekânları (manastır, kilise, cami) ile han ve birçok geleneksel evden oluşan yoğun tarihi dokusuyla, özgün niteliklerini büyük oranda koruyan bir yerleşim yeridir. Bu çalışma kapsamında incelenen Eski Mardin bölgesinde yer alan geleneksel konutları meydana getiren her öğe yaşayanların yaşama biçimi ve günlük aktivitelerine göre tasarlanıp üretilmiştir. İklim şartları, örf ve adetler, inançlar, töreler, sosyal hayat, gelenekler, coğrafi konum, topografya ve jeolojik yapı konutun biçimlendirilmesi süreci içerisinde etken olan ana unsurlardır. Bunun yanı sıra Geleneksel Mardin konutlarının biçimlenişinde; görsel, işitsel, ısısal, antropometrik boyut, iklim ve malzeme gibi ergonomik faktörlerin önemli rolü bulunmaktadır.Bu çalışmada Geleneksel Mardin Evlerinin Ergonomi ilişkisi araştırılmış ve bu konuda bir anket çalışması yapılmıştır. Çalışma alanı olarak Mardin' in eski yerleşim alanlarının ve kalenin yer aldığı mahallelerden konaklar seçilmiş ve anket toplam 110 geleneksel konuta uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS programında değerlendirilerek, sonuçlar şekil ve tablolarla ifade edilmiştir. Kullanıcı beklentileri, konutların mevcut özellikleriyle karşılaştırılıp Geleneksel Mardin Evlerinin Ergonomi Bağlamında uygunluğu incelenmiştir.Anahtar kelimeler: Geleneksel Mardin Evi, Ergonomik Faktörler, Kullanıcı Beklentileri, Geleneksel Konut, İklim-Malzeme.Mardin located in South Eastern part of Turkey is one of the unusual cities which keeping alive different cultures,beliefs and traditional harmony and cultural heritage throughout the centuries till today .And ıt is one of sites which includes worship places of different beliefs ?monastery,church,mosque- as well as ceravanserais and traditional stone homes with fine historical textures and preserving its characteristics quality.Each component composing the Mardin Traditional Stone Houses observed with the framework of the study is designed and produced according to the daily life styles.Climate conditions ,customs and traditions ,beliefs,mores,social life,geographical location,topography and geology are the main elements forming the housing.Moreover, kinds of ergonomic factors ;visual,audial,thermal,anthropometric dimensions,climate and ingredients play a prominent role upon forming the Mardin Stone Houses.In this study the Traditional Mardin Stone Homes ergonomical relations is searched and a survey is conducted.As the Study Area,mansions in Mardin old town and Mardin Fortress are chosen and the survey is conducted in 110 houses. The obtained data is evaluated in SPSS programme and the results is illustrated through the shapes and charts.The Users expectations are compared with the houses current characteristics and Mardin Stone Houses is searched with the convenience context.Key Words: Mardin Traditional Stone Homes, ergonomic considerations,Users Expectations, raditional Houses, Climate-materials