ORIGANUM VULGARE L. SUBSP. GRACILE (C. KOCH) IETSWAART'NİN UÇUCU YAĞ VERİMİ, KOMPOZİSYONU VE ÇAY OLARAK KULLANILABİLİRLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI

Abstract

Bu çalışmada, Origanum cinsine ait Origanum vulgare L. subsp. gracile (C. Koch.) Ietswaart. alttürünün uçucu yağ içeriği belirlenmiş ve bitki çayı olarak kullanılabilirliği araştırılmıştır. Bitkinin örnekleri farklı vejetasyon dönemlerinde (çiçeksiz, çiçekli ve tohumlu) olmak üzere Elazığ çevresinden toplanmıştır. Bu örneklerin uçucu yağları su distilasyonu yöntemi ile elde edilmiş ve GC-MS (Gaz Kromatografisi- Kütle Spektrometrisi) tekniği kullanılarak analiz edildi. 100 g çiçeksiz, çiçekli ve tohumlu örnekten sırasıyla 1,00; 0,90 ve 1,2 ml uçucu yağ elde edilmiştir. Bu bitkinin farklı vejetasyon dönemlerine ait örneklerinin Uçucu yağlarının %89.75, %98.45, %94.20' si belirlenmiş ve elde edilen yağlardan sırasıyla 38, 52 ve 46 bileşen tayin edilmiştir. Bu alttüre ait yağlardaki ana bileşenler; timol, alfa-terpinen, alfa-terpinolen, karvakrol, p-simen, karvakrol metil eter, timol metil eter, cis-osimen bulunurken bitkinin değişik vejetasyon dönemlerinde bazı bileşenlerin kalitatif ve kantitatif anlamda değişiklik gösterdiği saptanmıştır. Bunlardan p- simen, alfa ?terpinen ve timol' un miktarı tohumlu dönemde iken artmış buna karşılık, alfa?terpinolen ile karvakrol çiçekli dönemde daha fazla bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Lamiaceae, Origanum vulgare subsp. gracile, Uçucu yağlar, Bitki çayı.In this study, essential oil composition of the Origanum vulgare L. subsp. gracile belonging to Origanum genus have been investigated and the probability of using as herbal tea was olso examined. Plant samples were collected in different vegetation periods (unflowered, flowered and seeded) from Elazığ vicinity. Essential oils of these samples were obtained by water-distillation method and their analysis were carried out by using GC-MS technique. 1,00; 0,90 ve 1,2 ml essential oil were obtained in 100 g unflowered, flowered and seeded plant samples respectively. 89.75 %, 98.45 %, 94.20 % percentages of the essential oil of Origanum samples were determined and 38, 52 and 46 components were determined in these essential oils respectively. The main constituents in this subspecies essential oils were found as thymol, alpha-terpinene, alpha-terpinolene, carvacrol, p-cymene, carvacrol methyl ether, thymol methyl ether, cis-ocimen; it is also determined that some components have shown differences in different vegetation periods in means of qualitative and quantitative. While p- cymene, alpha ?terpinene and thymol amount has increased in seeded vegetation periods, alpha ? terpinolene and carvacrol amounts has found to be more in flowered vegetation periods.Key words: Lamiaceae, Origanum vulgare subsp. gracile, Essential oils, Herbal tea.