FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ EMPATİK VE ELEŞTİREL DÜŞÜNME EĞİLİMLERİNİN İNCELENMESİ

Abstract

Bu çalışmada fen bilgisi öğretmen adaylarının eleştirel düşünme ve empatik eğilimlerinin cinsiyet, sınıf düzeyi, algılanan sosyo ekonomik düzey, anne eğitim düzeyi ve baba eğitim düzeyi değişkenleri açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca fen bilgisi öğretmen adaylarının eleştirel düşünme ve empatik eğilimleri arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığı da araştırılmıştır. Bu araştırma tarama modelli betimsel bir çalışmadır. Araştırmanın çalışma grubunu 2013-2014 eğitim öğretim yılında Fırat Üniversitesi Eğitim Fakültesi Fen Bilgisi Öğretmenliği bölümü 1.,2.,3. ve 4. sınıfta öğrenim görmekte olan 208 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmada "Kişisel Bilgi Formu", orijinali Facione, Facione ve Giancarlo (1992) tarafından geliştirilen ve Kökdemir (2003) tarafından Türkçe 'ye uyarlanan "California Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği (CCTDI)" ve Dökmen (1988) tarafından geliştirilen "Empatik Eğilim Ölçeği (EEÖ)" kullanılmıştır. Araştırmacı tarafından öğretmen adaylarına cinsiyet, sınıf düzeyi, sosyo ekonomik düzey, anne eğitim düzeyi ve baba eğitim düzeyi hakkında bilgi alınması amaçlanan kişisel bilgi formu sunulmuştur. Araştırma sürecinde elde edilen veriler, SPSS 22.0 istatistik paket programı aracılığıyla çözümlenmiştir. Verilerin çözümlenmesinde tek yönlü varyans analizi (ANOVA), t testi, Kruskal Wallis H testi ve korelasyon analizi kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre; fen bilgisi öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilimi ile cinsiyet ve sınıf düzeyi değişkeni arasında anlamlı bir farklılık olduğu, eleştirel düşünme eğilimi ile sosyo ekonomik düzey, anne eğitim düzeyi ve baba eğitim düzeyi değişkenleri arasında anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür.Fen bilgisi öğretmen adaylarının empatik eğilimi ile cinsiyet, sosyo ekonomik düzey, anne eğitim düzeyi ve baba eğitim düzeyi değişkenleri arasında anlamlı bir farklılık olmadığı, empatik eğilim ile sınıf düzeyi değişkeni arasında anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür. Eleştirel düşünme eğilimi ile empatik eğilim arasında ise pozitif yönde orta düzeyde bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.

In this study, it was aimed to examine the critical thinking and empathic tendencies of science teacher candidates in terms of gender, class level, socio-economic level, mother education level and father education level variables. It has also been investigated whether there is a significant relationship between the science teachers' critical thinking and empathic tendencies. This research is a descriptive study with a scanning model. The research group consists of 208 teacher candidates who are studying in Fırat University, Faculty of Education, Department of Science Education, 1,2,3 and 4th grade. In the research, "Personal Information Form" , "California Critical Thinking Disposition Inventory (CCTDI)" originally developed by Facione and Giancarlo (1992) and adapted to Turkish by Kökdemir (2003) and "Empathic Tendency Scale (ETS)" developed by Dökmen (1988) were used. The researcher presented a personal information form aimed at informing prospective teachers about gender, class level, socio-economic level, mother education level and father education level. The data obtained in the research process were analyzed by SPSS 22.0 statistical package program. One-way variance analysis (ANOVA), t test, Kruskal Wallis H test and correlation analysis were used to analyze the data. According to findings; it was found that there was a significant difference between the critical thinking tendency of science teacher candidates and gender and class level change, there was no significant difference perceived between critical thinking tendency and socio-economic level, mother education level and father education level. It was concluded that there was no significant difference between the empathic tendency of science teacher candidates and gender, socio-economic level, mother education level and father education level, and there was a meaningful difference between empathic tendency and class level. It is concluded that there is a relationship between critical thinking tendency and empathic tendency are moderately in the positive direction. Keywords: Critical thinking, Critical thinking tendency, Empathy, Empathic tendency, Science teacher candidates.