DİCLE NEHRİ AKIŞ KARAKTERİSTİKLERİNİN TAYİN EDİLMESİ

Abstract

Bu çalışmada, Dicle Havzasında işletmeye alınmış meteoroloji istasyonları, kar gözlem istasyonları ve akım gözlem istasyonlarından elde edilen hidrolojik veriler istatistik bilimi ışığında incelenmiştir. Bu çalışmadaki veriler havzadaki Devlet Su İşleri ile Elektrik İşleri Etüt İdaresine ait akım gözlem istasyonlarından ve meteoroloji istasyonlarından alınmıştır. Elde edilen veriler Kolmogrov-Smirnow ve Ki-kare uygunluk testlerine tabi tutularak uygun dağılım fonksiyonları elde edilmiştir. Sentetik yöntemlerden DSİ Sentetik, Moscus ve Synder yöntemleri ile gözlenmiş akım değerlerinden noktasal ve bölgesel analiz yöntemleri kullanılarak Dicle Havzasının olası en büyük taşkın debisi elde edilmiştir. Elde edilen bu değer gözlenmiş maksimum değerle kıyaslanmıştır. Ayrıca havzada benzer özellik gösteren istasyonlar gruplandırılarak havza doğu ve batı olmak üzere iki alt bölgeye ayrılmıştır. Bu iki alt havzadaki uzun yıllar akım gözlem değerine sahip istasyonlarından elde edilen maksimum ve ortalama akım değerleri incelenerek havzanın akım verimi-drenaj alanı, taşkın verimi-drenaj alanı ve çarpıklık katsayısı ile değişkenlik katsayısı arasındaki denklem elde edilmiştir.

This study covers the research about hydrological datas by considering the statistics; taken from meteorological stations, snow observation stations and flow observation stations running in Dicle Basin. These datas were taken from the meteorological stations and flow observation stations of General Directorate of State Hydraulic Works and Electrical Power Resources Survey And Development Administration located in basin. Appropriate distribution functions were obtained after Kolmogrov-Smirnow and Ki-kare compliance tests made by these datas. Maximum flood discharge of Dicle Basin was obtained by using point and regional analysis methods and synthetic methods, namely DSİ Sentetik, Mocus and Synder. Obtained result was compared with the observed maximum flood discharge. Furthermore, basin was seperated into two sub-regions namely west and east by grouping the stations according to similarity of stations. The equation showing the correlation between flow efficiency- drainage area, flood efficiency- drainage area and cofficient of skewness- coefficient of variation was obtained after examination of maximum and average flow datas taken from stations located in these sub-basins.