KEBAN BARAJ GÖLÜ ÇEMİŞGEZEK BÖLGESİNDE AVLANAN EKONOMİK ÖNEME HAİZ BEŞ BALIK TÜRÜNÜN AVCILIĞINDA KULLANILAN MONOFİLAMENT SADE AĞLARIN SEÇİCİLİK ÖZELLİKLERİ

Abstract

Bu araştırma, Haziran 2000- Mayıs 2002 tarihleri arasında, Keban Baraj Gölü Çemişgezek Balıkçılık Kooperatifinin avlak sahasındaki 8 farklı istasyonda gerçekleştirilrniştir. Çalışmada, Keban Baraj Gölü'nde avlanan ekonomik öneme sahip beş balık türünün (Cyprinus carpio; CapoetaTrutta, Barbüs rajanorum mystaceus, Barbüs esocinus ve Leuciscus cephalus orientalis ) avlanması için, birinci yıl 50,60,70 ve 90 mm, ikinci yıl da 22,30,36 ve 40 mm göze genişliğine sahip monofilament sade ağlar kullanılmıştır. İki yıl süren araştırmamızda, monofilament sade ağlara 5584 adet balık takılarak, 553 adet balıkta ağa dolanarak yakalanmıştır. Ağlarda en âzla (% 42,87) avlanan balık türü karabahk (Capoeta trutta) olurken, en az avlanan balık türü de tatlısu kefeli {Leuciscus cephalus orientalis) olmuştur. Araştırmada, monofilament sade ağlara takılan balık türlerinin total boylan, operkulum arka kenar çevreleri, dorsal yüzgeç önü çevreleri ve ağa takıldığı yerdeki çevreleri ölçülmüştür. Ağa takılan balık türlerinin ağ göze genişliklerine göre boy-frekans dağılımları grafikler halinde gösterilmiştir. Farklı göze genişliklerine sahip 8 ağda yakalanan balıkların total boylan xııile ölçülen vücut çevreleri arasında, linear regresyon analizleri yapılarak aralarındaki ilişkinin anlamı, elde edilen regresyon (r2) değerinden tespit edilmiştir. Tez çalışmasında kullanılan 22 mm göze genişliğine sahip monofilament sade ağlarda aynalı sazan, pullu sazan ve tatlısu kefeli ile 90 mm göze genişliğine sahip monofilament sade ağla da sadece tatlısu kefeli avlanamazken, öteki göze genişliğine sahip ağlarla bütün balıklar avlanmıştır. Araştırmada balıkların avlandığı bütün monofilament sade ağlarda göze genişliği arttıkça, balıkların da total boylarının, takıldıkları yerdeki çevre uzunluklarının ve GGx4 değerlerinin de arttığı saptanmıştır. Ayrıca büyük göze genişliğine sahip ağlar hariç (60-90 mm), diğer monofilament sade ağlarda avlanan balıkların ağa takıldıkları yerdeki çevre değerlerinin, GGx4 değerlerinden büyük olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca çalışmamızda, ikinci yıl kullandığımız monofilament sade ağlarla birlikte materyal kalınlığının balığın avlanmasındaki etkinliğini tespit etmek için göze genişlikleri 30 ve 50 mm olan 4 farklı materyalden ( 23 tex X 2,3,6 ve 9 numara) yapılmış multifilament sade ağlarda denenmiştir. Deneme sonucunda, ağ materyali kalınlaştıkça avlanan balık sayısının azaldığı ortaya konmuştur. Anahtar Kelimeler: Sade Ağ, Monofilament, Multifilament, Seçicilik, Göze Genişliği, Keban Baraj Gölü, Cyprinus carpio, Capoeta trutta, Barbus rajanorum mystaceus, Barbus esocinus, Leuciscus cephalus orientctlis. X