GÖSTERİŞÇİ TÜKETİM: DİYARBAKIR ÖRNEĞİ

Abstract

Gösterişçi tüketim hem geleneksel hem de modern dönemlerde gözlenebilen bir tüketim biçimidir. Diyarbakır, geleneksel ve modern kültürel kodların bir arada var olduğu kentsel bir mekândır. Bu anlamda geleneksel dönemlerin kolektivist kültürü ile modern dönemlerin bireysellik kültürünün eş zamanlı yaşantılandığı kentsel bir mekân olmasından dolayı, gösterişçi tüketimin her iki biçiminin de Diyarbakır'da görülebileceği varsayılmış ve çalışmada bir taraftan biçimsellik bağlamında yerel özellikler diğer taraftan buna iten nedenler anlaşılmaya çalışılmıştır. Geleneksel kültürün baskın kolektivist karakteri ile modern kentsel mekânların birey merkezli karakterinin genelde tüketimi özelde gösterişçi tüketimi nasıl etkilediği saha çalışması zemininde araştırılmıştır. Saha çalışmasında 30 kişi ile nitel araştırma yöntemlerinden biri olan derinlemesine mülakat yapılmıştır. Çalışmada ortaya çıkan sonuçlara bakıldığında, son dönemlerde gelişen yaşam standartlarına ve tüketimsel olanaklara paralel olarak geleneksel ve modern kodların gösterişçi tüketimi tetiklediği görülmektedir. Öte yandan statüsel fark ya da bireysel fark ortaya koymayı amaçlayan gösteriş olgusunun sadece maddi nesnelerin tüketiminde değil sosyokültürel ortamlar ve dini görevlerin ifası gibi maddi olmayan alanlarda da kayda değer bir oranda var olduğu görülmüştür. Anahtar Sözcükler: Tüketim, Gösterişçi Tüketim, Kolektivist Kültür,Bireysellik Kültürü, Geleneksel Dönem, Modern Dönem.

Conspicuous consumption is a kind of consumption that can be observed both in traditional and modern periods. In this sense, Diyarbakır is an urban setting where both traditional and modern cultural codes coexist. As being a space where collectivistic culture of traditional era and individualistic one of modern era are experienced synchronically, it has been hypothesized that both types of conspicuous consumption are possible to be seen, hence, in this study, local distinctions have been intended to be perceived on the one hand and factors leading to those have been attempted to be comprehended on the other. How the predominant collectivistic culture of traditional period and individual centred one of modern urban settings affect consumption in general and conspicuous consumption in particular has been studied in the fieldwork. In-depth interview which is one of the techniques of qualitative research method has been conducted with thirty participants in the fieldwork. When the results of the fieldwork examined, traditional and modern codes are both seen to have triggered conspicuous consumption in parallel with improved life standards and consumer opportunities in recent years. On the other hand, the phenomenon of conspicuousness which seeks to acquire status or individual distinction has not been seen only in the consumption of material objects but also in non-material domains, considerably, such as socio-cultural occasions and observing religious duties. Key Words: Consumerism, Conspicuous Consumption, Collectivistic Culture,Individualistic Culture, Traditional Period, Modern Period.