KIRILMA MEKANİĞİ AÇISINDAN BETONARME YAPI ELEMANLARINDA PERÇİN (KALDIRAÇ) ETKİSİNİN VE BOYUT TESİRİNİN İNCELENMESİ

Abstract

DOKTORA TEZİ KIRILMA MEKANİĞİ AÇISINDAN BETONARME YAPI ELEMANLARINDA PERÇİN (KALDKAÇ) ETKİSİNİN VE BOYUT TESİRİNİN İNCELENMESİ Erhan YALÇIN Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü İnşaat Mühendisliği Anabilim Dalı 2002, Sayfa: 96 Çatlamış bir betonarme yapı elemanında kayma mukavemeti, donatı çubukları tarafından karşılanan kaldıraç etkisi ve arakesit çatlağının iki kaba yüzeyi arasındaki karşılıklı agrega kilitlenmesi ile sağlanır. Ancak agrega kilitlenme mekanizması, çatlağın başlamasıyla hızla azalır ve bu sebepten çatlamış kesitin mukavemeti daha çok dowel çubukları tarafından karşılanır. Bir seri deneysel çalışma yapılmıştır. Dowel çubukları tarafından karşılanan kesme kuvvetinin üzerinde; donatı çapı, donatı çubuklarının eğimi, donatı ve betonun mukavemetinin önemli derecede rol oynadığı gösterilmiştir. Bununla beraber beton/betonarme sistemlerde, eleman boyutuna bağlı olarak göçme mekanizmasının değişmesi, laboratuar ile yapı ölçeği arasında büyük farklılıkların ortaya çıkmasına sebep olmaktadır. Sunulan tez çalışmasında bir seri dowel numuneleri üzerinde test yapılmıştır. Numuneler ön-çatlaklı ve monolitik olmak üzere iki farklı mekanizmayı içermekte olup, boyut değişim aralığı 1:4 ve 1:8 alınmış ve ön-çatlaklı numunelere ait toplam 51, monolitik numunelere ait toplam 26 tepe basınç yük değeri mevcut deterministik boyut etkisi kanunları ile analiz edilmiştir. Ayrıca, literatürdeki sürtünme-kesmeli numunelere ait deneysel veriler kullanılarak, bu mekanizma için de boyut etkisi formülleri geliştirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Beton, Betonarme, Kaldıraç etkisi, Kırılma mekaniği, Boyut etkisi.