YAN SAVAK TİPİNİN SU YÜZÜ PROFİLİNE ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI

Abstract

Yan savaklar, herhangi bir kanaldan ihtiyaç duyulan debinin temin edilmesi veya fazla suyun uzaklaştırılması için taşkın, sulama, arazi drenajı, birleşik sistem kanalizasyon tesislerinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Doğrusal kanallar üzerine yerleştirilmiş yan savaklar ile ilgili literatürde birçok çalışma mevcuttur. Bunu kıvrımlı kanallar için söylemek doğru değildir. Bu çalışmada bu güne kadar kullanılan ince kenarlı yan savakların yerine labirent yan savaklar kullanılmıştır. Bir labirent savak planda düz olmayan bir savak kretine sahiptir. Kret uzunluğunun artması ile belirli bir debi için memba taraftaki nap yükü azaltılmaktadır. Bu nedenle bu savaklar, özellikle kret genişliği sınırlı olduğu yerlerde daha büyük debi geçirilmesi gereken yerlerde avantajlı olmaktadır.Bu çalışmada, doğrusal ve kıvrımlı kanallara yerleştirilen yan savakların su yüzü profillerini belirlemek amacıyla deneyler farklı labirent savak kıvrım açısı, farklı savak uzunlukları ve farklı kret yükseklikleri için yapılmıştır. Klasik dikdörtgen yan savaklar karşılaştırma amacıyla test edilmiştir. Sonuçta, elde edilen sonuçlar detaylı bir şekilde tartışılmıştır.The side weirs, also known as the lateral weirs, are widely used in flood channels, irrigation channels, land drainage, and urban sewerage systems by flow diversion or intake devices. There are a lot of studies related to the side weirs located on straight channels. However, the same is not true for curved channels. In this study, the labyrinth weirs have used instead of sharp crested side weirs. A labyrinth weir is defined as a weir crest that is not straight in plan form. The increased sill length provided by labyrinth weirs effectively reduces upstream head for a particular discharge. They can therefore be used to a particular advantage where the width of a channel is restricted and a weir is required to pass a range of discharges with a limited variation in upstream water levels.In this study, a series of laboratory experiments were conducted in order to determine water surface profile at the curved channel for different labyrinth weir apex angles, weir lengths, and crest heights. Rectangular side weirs were tested in order to compare with the labyrinth side weirs. As a result, obtained results were discussed in detail in this study.