TÜRKİYE SELÇUKLULARI DÖNEMİNDE ANADOLU'DA HİSBE TEŞKİLATI

Abstract

İslamiyet'in ortaya çıkışından sonra meydana gelen müesseselerden biri olan hisbe teşkilatı İslam devletleri ve Türk-İslam devletlerinin tamamının idari yapıları içerisinde bulunmaktaydı. Muhtesipler tarihi süreç içerisinde çarşı-pazarların denetimi, temel gıda maddelerinin temini, ölçü-tartı aletlerinin denetimi ve toplumsal ahlaki kuralları denetimi görevlerle vazifeli memurdu. Anadolu Selçuklu devleti idari yapısı içerinde önemli bir konuma sahip olan muhtesipler görevli bulundukları eyalet ve şehirlerde mali işler, ticaretin denetlenmesi, para ayarlarının muhafazası ve toplumsal ahlaki kurulların denetlenmesi konularında en yetkili görevliydi. Devlet başkanları tarafından bu göreve getirilen muhtesipler ihtisap resmi adında bir ücret almaktaydılar. Bu dönemde muhtesibe çarşı ve pazarlarda yardım eden yardımcılarda vardı. Anahtar kelimeler: Hisbe, Muhtesib, Anadolu Selçuklu devleti, Belediye, İslamiyet

Hisba foundation, which occurred after Islam show up, related wholly Islamic and turk-islamic state's administrative structure. Muhtesibs were responsible for control of bazaar shops, supply of staple food, control of meausuring devices and especially they were charge of public moral rules. Muhtesibs had an important position in the administrative structure of the anadolu selçuklu state who were authorized for economic affairs, commercial affairs, abservation of the money value and public moral rules. They were appointed to this position by head of the state.and they were paid some money with the name of "ihtisap resmi" in this period they had some assistants at work. Key Words: Hısba, muhtesib, anadolu selçuklu state, municipality, islam