ETİBANK ERGANİ BAKIR İŞLETMESİ'NİN KURULUŞU VE ELAZIĞ'IN MADEN İLÇESİNE GETİRDİKLERİ - Çevik, Mehmet; Demır, Ozkan (My University, 2014)
Şehirlerin ortaya çıkmasında ve şehir hayatının canlanmasında sosyo-ekonomik koşullar etkili olmaktadır. Bazen sanayileşme, bazen de coğrafi koşullar şehirlerin gelişmesini sağlayan etkenlerdendir. Anadolu'daki şehirlerden bazıları bu durumdan dolayı kurulmuş ve gelişmişlerdir. Bunlardan biri de Elazığ'ın Maden ilçesidir. Maden ilçesi dağlık bir bölgede yer almakta olup, ilçede bulunan bakır yatakları dolayısıyla, ilçe önem kazanmıştır. Bakır cevheri ilkçağlardan beri medeniyetler tarafından işlenmiş ve ekonomik bir getirisi olan kaynak olmuştur. Maden'de 1939'da üretime geçen Ergani Bakır İşletmesi modern usullerle bakır üretimi yapmış ve Maden'e tarihinin en parlak dönemlerini yaşatmıştır. İlçede nüfusun artması, ekonomik ve ticari canlılığın yaşanması bakır işletmesi sayesinde mümkün olmuştur. Ayrıca fabrika, Maden'e modern dünyanın elektriğini, demiryolunu hatta sinemasını getirmiştir. İşçiler için kalorifer sisteminin olduğu evler ve misafirhaneler inşa edilmiştir. Bu nedenle fabrika sadece bir üretim yeri değil aynı zamanda Maden'de yaşamayı cazip hale getiren imkanları halka sunmuştur. Bunların yanında işletme, Türkiye için de ekonomik açıdan en çok gelir getiren kuruluşlar arasında yer almış ve ülkenin bakır ihtiyacını fazlasıyla karşılamıştır. Fabrikada işlenen bakır, sadece yurt içine değil yurt dışına da sevk edilmiştir. Bunun sonucu olarak ülkeye ciddi anlamda döviz girdisi sağlanmıştır. Ancak fabrikanın zamanla üretimde azalmaya gitmesi nedeniyle ilçenin sosyo-ekonomik durumu olumsuz etkilenmiştir. İşçilerin çıkarılması ve ilçe nüfusunun yıldan yıla düşmesi bunların sonucunda yaşanmıştır. Bu makalede Ergani Bakır İşletmesi'nin Maden ilçesine olumlu ve olumsuz etkileri incelenmeye çalışılmıştır
Keywords: Maden İşletme ve Cevher Hazırlama; Tarih; İktisat