Nİ3AL+B METALLER ARASI BİLEŞİĞİNİN DEĞİŞKEN SICAKLIK ŞARTLARINDA AŞINMA DAVRANIŞININ İNCELENMESİ - SOLMAZ, MURAT YAVUZ (Fırat Üniveristesi, 2002)
Nİ3AI+B metallerarası bileşiğinin değişik sıcaklık şartlarında aşınma davranışı üzerine farklı yük, hız ve kayma mesafelerinin etkileri araştırılmıştır. Bu amaçla hazırlanan numunelere ve aşındırılmış deney numunelerine aşınma davranışlarının karekterizasyonu için SEM, EDS ve XRD analizleri uygulanmıştır. Bu çalışmanın birinci ve ikinci bölümünde metallerarası bileşiklerin yapılan ve mekanik özellikleri hakkında genel bir bilgi verilmiş ve bu konuda yapılan literatür çalışmaları özetlenmiştir. Üçüncü bölümde aşınma, aşınmaya etki eden faktörler anlatılmıştır. Dördüncü bölümde ise metallerarası bileşiklerin aşınması hakkında literatür çalışması verilmiştir. Beşinci bölümde deneysel çalışmanın esaslan anlatılmış, altıncı bölümde de deney sonuçlan ve irdelemeleri yapılmış, yedinci bölümde ise genel sonuçlar ve öneriler sunulmuştur. Deneylerde aşınma sırasında, oksitlenme, karşı malzemeden ana malzeme yüzeyine malzeme transferi ve aşınma yüzeylerinde plastik deformasyon oluşup oluşmaması, ağırlık kaybı açısından önemli olan faktörler olarak karşımıza çıkmaktadır. Oda sıcaklığında, yük, hız ve kayma mesafesi değişkenlerinin kullanıldığı bütün deneylerde, ağırlık kaybı değerleri benzer sonuçlar vermiştir. Bu sıcaklıkta kullanılan parametrelerin arttırılması ile ağırlık kaybı değerleri artış göstermiştir.IV 100°C'de, yük, hız ve kayma mesafesinin kullanıldığı bütün deneylerde meydana gelen ağırlık kaybı değerleri, oda sıcaklığında ki değerlerden yaklaşık olarak 10-15 kat daha fazladır. Düşük sıcaklıklarda, yüzeyde plastik deformasyon oluşumu; 100°C'den daha yüksek sıcaklıklarda ise oksit oluşumu, aşınma esnasında meydana gelen mekanizmalar olarak karşılaşılmıştır. 100°C'de, bu mekanizmaların ikisi de diğer sıcaklıklara göre daha az etkili olduğundan ağırlık kaybı miktarı bu sıcaklıkta maksimum değerlere ulaşmaktadır. 300 ve 450°C'de gerçekleştirilen aşınma deneylerinde de aşınma miktarları; yük, hız ve kayma mesafesi parametrelerinin tamamı için paralel sonuçlar vermektedir. Sıcaklığın 450°C'ye çıkarılmasıyla aşınmada iki mekanizma gözlenmiştir. Bunlardan birincisi, artan sıcaklıklarla birlikte aşınma yüzeylerinde meydana gelen oksitler, ikincisi ise karşı malzemeden kopan parçacıkların ana malzeme yüzeyine yapışmasıdır. Artan sıcaklıklarla aşınma yüzeylerinde meydana gelen oksitlerin tür ve yoğunluklarında ve karşı malzemeden ana malzemeye geçen malzeme miktarlarında artış olmaktadır. Bu sebeplerden dolayı yüksek sıcaklıklarda ağırlık kaybı değerleri oda sıcaklığındaki ve 100°C'deki değerlerin altına düşmektedir. Anahatar Kelimeler : Metallerarası Bileşikler, Nİ3AI, Aşınma, Yüksek Sıcaklık.
An investigation of the wear behaviour of Ni3Al+B intermetallic compound of various temperature
Keywords: Metalurji Mühendisliği; Metallurgical Engineering