ALEVİ-BEKTAŞİLİĞİN ÜTOPİK/İDEAL KENTİ: RIZA ŞEHRİ - DEMİRPOLAT, MERVE HİLAL (Fırat Üniveristesi, 2023)
Düşünce tarihinde mevcut yönetimi tasvip etmeyen düşünürlerin idealinde yaşattıkları veya kurguladıkları bir devlet modeli, bir yönetim şekli hep var olmuştur. Buna örnek teşkil edebilecek devlet modeli olarak Platon'un kaleme aldığı Devlet adlı eserini göstermek mümkündür. Bilinen ilk ütopya örneği, Yunan uygarlığında Platon tarafından kaleme alınmıştır. Antik Yunan döneminde ütopyayı polis ölçeğiyle sınırlı tutan küçük ölçekli düşünsel tasarımlar, 15. ve 16. yüzyıldan başlayarak, kavramı, ada ölçeğinden, ulus-devlet ve dünya devleti ölçeğine taşımıştır. Platon'un devleti aslında hayali/ütopik bir Ülkü Kent modelidir. İslam Düşünce tarihinde de adı ütopya olmasa da bu bağlamda kaleme alınan ilk eser örneklerinden biri de Cafer Sadık'a atfedilen Buyruk adlı kitapta geçen "Rıza Şehri" bölümüdür. Rıza Şehri örneği birçok İslam düşünürünün kaleme aldığı ütopik kentlere örneklik teşkil etmiştir. Bu bağlamda Nizami Gencevi'nin İskendername adlı eserinin "İkbalname" kısmındaki Hoşbaht Ülkesi veya Kamil Şehir diyebileceğimiz kısımdır. Bundan başka İsmail Gaspıralı'nın Daru'r-Rahat Müslümanları adlı eser de Rıza Şehri ile benzerlikler gösteren bir diğer eserdir.

In the history of thought, there has always been a state model, a form of government that thinkers who do not approve of the current situation as a government, have lived or built in their ideals. It is possible to show the state model Plato's The Republic, which can serve as an example for this. The first known example of utopia was given by Plato in the Greek civilization. Small-scale intellectual designs that limited utopia to the police scale in the Ancient Greek period were moved from the island scale to the nation-state and world state scales starting from the 15th and 16th centuries. Plato's state is actually an imaginary/utopian Ideal City model. Although its name is not utopia in the history of Islamic thought, the first work written in this context is the city of Rıza, which is mentioned in the work called Buyruk attributed to Cafer Sadık. The example of the City of Reza has set an example for the Utopian cities written by many Islamic thinkers. In this context, it is the work that we can call the Hosbaht country or the perfect city in the Ikbalname part of Nizami Ganjavi's Iskendername. In addition, İsmail Gaspıralı's Daru'r-Rahat Muslims is another work that shows similarities with the City of Rıza.
The ideal/utopic city of Alevi-Bektaşiship: The City of Rıza
Keywords: Din