YALVAÇ URAL'IN ÇOCUK HİKÂYELERİNİN SÖZ VARLIĞI AÇISINDAN İNCELENMESİ - DOĞAN, MERVE (Fırat Üniveristesi, 2025)
Söz varlığı; günlük hayatta konuşulan tüm dil kalıplarını kapsamaktadır. Bu kalıplar, yerinde durup eskiyen bir yapı değil, sürekli kendini yenileyen ve gelişen canlı bir sistemdir. Bir metnin söz varlığı metni güçlendirir ve ilgi çekici hale getirir. Çocukların Türkçeyi etkili, doğru ve güzel konuşabilmesi için söz varlığını zenginleştirmesi şarttır. Bu da çocuk edebiyatı eserlerini doğru algılamak ve anlamlandırabilmekten geçer. Dolayısıyla bu eserler, söz varlığı unsurları açısından zengin tutulmalı; bununla birlikte çocuğa görelik ilkesine dikkat edilmelidir. Bu çalışmada Yalvaç Ural'ın İyi Geceler Bozi, Küçük Ayının Uzun Yolculuğu, Bal Avcısı Küçük Piti, Küçük Ayı ile Ahlat Ağacı, Bir Gök Dolusu Güvercin, Mavi Karga ile Aslan'ın Oyunu, La Fonten Orman Mahkemesinde eserlerinde geçen söz varlığı unsurları tespit edilmiştir. Çalışmanın amacı; Yalvaç Ural'ın ilgili eserlerinde geçen deyim, atasözü, ikileme, terim, argo/kaba sözler, doldurma sözler, kalıplaşmış sözler, kalıp(ilişki) sözleri, çeviri sözcükler ve yabancı sözcükleri tespit etmektir. Bu söz varlığı unsurları tespit edilirken nitel araştırma yöntemine bağlı olarak doküman incelemesi yapılmıştır. Bulgular, fişleme yöntemiyle tespit edilmiş ve tablo haline getirilmiştir. Yedi kitaptan oluşan bu eserlerde toplam 957 söz varlığı unsuru tespit edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre eserlerde en fazla kullanılan söz varlığı unsuru yabancı sözcükler olarak belirlenmiştir. Yabancı sözcüklerden sonra eserlerde en sık görülen söz varlığı unsuru deyimlerdir. Atasözleri ise en az rastlanılan söz varlığı ögesi olmuştur. Yabancı sözcüklerin en fazla kullanılan söz varlığı unsuru olması ve eserlerde atasözlerine az rastlanılması bir eksiklik olarak tespit edilmiştir.

Vocabulary includes all language patterns spoken in daily life. These patterns are not a structure that stands still and gets old, but a living system that constantly renews and develops itself. The vocabulary of a text strengthens the text and makes it interesting. In order for children to speak Turkish effectively, correctly and beautifully, it is essential for them to enrich their vocabulary. This is through perceiving and understanding the works of children's literature correctly. Therefore, these works should be kept rich in terms of vocabulary elements; however, attention should be paid to the principle of relevance to the child. In this study, the elements of vocabulary in Yalvaç Ural's works Good Night Bozi, The Long Journey of the Little Bear, Honey Hunter Little Piti, Little Bear and the Maple Tree, A Sky Full of Pigeons, The Game of the Blue Crow and the Lion, La Fonten in the Forest Court were identified. The aim of the study is to determine the idioms, proverbs, dilemmas, terms, slang/rough words, filler words, stereotypes, mould (relationship) words, translation words and foreign words in Yalvaç Ural's related works. While determining these vocabulary elements, document analysis was carried out depending on the qualitative research method. The findings were determined and tabulated using the tagging method. A total of 957 lexical elements were identified in these seven books. According to the findings, foreign words were determined to be the most frequently used lexical elements in the works. After foreign words, the most frequently occurring lexical elements in the works are idioms. Proverbs, on the other hand, are the least frequently occurring lexical elements. The fact that foreign words are the most frequently used lexical elements and that proverbs are rarely found in the works has been identified as a shortcoming.
Analysing Yalvaç Ural's children's stories in terms of vocabulary
Keywords: Eğitim ve Öğretim