Madde Bağımlılığında Çeşitli Süreçleriyle Zorunlu Askerlik Dönemini Anlamak: Nitel Bir Araştırma - Kaymakcı, Umut Muhammed; Karaman, Hakan; Yaman, Ömer Miraç (Fırat University, 2025)
Madde kullanımı, kullanılan maddenin türüne ve miktarına bağlı olarak kişinin yaşamında çeşitli ve tekrarlı sorunlar oluşturan bir durumdur. Askerlik ise Türkiye’de 20 yaşını doldurmuş erkeklerin hukuki olarak yerine getirmek zorunda oldukları bir yükümlülüktür. Dolayısıyla madde kullanıcıları için askerlik deneyimi, bağımlılık dinamikleri açısından özel bir öneme sahip olabilmektedir. Bu çalışmanın amacı Türkiye’de 20 yaş üstü erkeklerin yasal yükümlülükleri olan askerlik sürecinin, bir madde kullanıcısı açısından nasıl deneyimlendiğini anlamak ve askerliğin bağımlılık dinamikleriyle nasıl ilişkilendiğini keşfetmektir. Çalışmada askerliğini yapmış 8 madde kullanıcısı bireyin deneyimleri üzerinden askerliğin madde kullanımı dinamikleriyle nasıl ilişkilendiği, nitel araştırma desenine uygun olarak ele alınmıştır. Ulaşılan sonuçlar 9 tema altında tasnif edilmiştir. Buna göre askerlik süreci, bağımlı ve ailesi açısından kullanımı sonlandırmak için bir fırsat dönemi olarak görülürken askeriye ortamındaki zorunlu sosyalleşme ve yoğun stres faktörü kullanıcıları askeriyede kullanıma tetikleyici unsurlar olarak belirlenmiştir. Diğer yandan kullanım davranışı bilinen askerlere yönelik üstleri/komutanları tarafından destekleyici bir tutumun geliştirildiği bildirilirken olası olumsuz sonuçlar açısından kullanıcıların risk unsuru olarak değerlendirildiği ve buna uygun görevlere verildiği anlaşılmıştır. Askeriyedeki denetim sisteminin kullanımı zorlaştırmasına karşın verilen görevlerin suiistimal edilerek kullanım davranışının sergilenmesine yönelik girişimlerin olduğu aktarılmıştır. Sonuç olarak askerlik sürecinin, bir madde kullanıcısı açısından ayırıcı dinamiklere sahip olduğu anlaşılmakla birlikte bu durumun bağımlılıkta tedavi ve mücadele programlarında dikkate alınması önerilmektedir.

Substance abuse is a condition creating various and recurrent problems in the life of the person depending on the type and amount of substance used. Military service, on the other hand, is a legal obligation that men over the age of 20 in Turkey have to serve. Therefore, military service, as a process that substance user men have to experience, is a process that needs to be specially analyzed in terms of the dynamics of addiction. For this reason, the aim of this study is to understand how the process of military service, which is legal obligation of men over the age of 20 in Turkey, is experienced by a substance user and to explore how military service is related to addiction dynamics. This study analyzed how military service is related to the dynamics of substance use through the experiences of 8 substance users who have served in military in accordance with the qualitative research design. The results obtained were classified under 9 themes. Accordingly, while the military service is seen as a period of opportunity for the addict and his/her family to end the use, inescapable socialization in the military environment and the intense stress factor were determined as triggering factors for the users to use in the military environment. On the other hand, while it was reported that a supportive attitude was developed by the superiors/commanders towards the soldiers whose substance use behavior was known, it was understood that the users were considered as a risk factor in terms of possible negative consequences and assigned to appropriate tasks. Although the supervision/review/controlling system in the military makes it difficult to use substance, it was reported that there were attempts to abuse the duties assigned to substance user soldiers and exhibit using behavior. In conclusion, it is understood that the military service process has distinctive dynamics for a substance user, and it is recommended that this environment, dynamics and process experienced by users should be taken into consideration in treatment and fighting programmes for addiction.
Understanding the Mandatory Military Service Period with Various Processes in Substance Addiction: A Qualitative Research
Keywords: Drug Addiction Consultancy; Madde Bağımlılığı Danışmanlığı; Social Work (Other); Sosyal Hizmetler (Diğer); Clinical Psychology; Klinik Psikoloji; Clinical and Health Psychology (Other); Klinik ve Sağlık Psikolojisi (Diğer); Subtance Abuse; Madde Bağımlılığı