Otizm Spektrum Bozukluğu tanılı olgularda klotho, FGF-23 ve D vitamini kan düzeylerinin sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması - Ayaydın, Ayşe Çiftçi (Fırat Üniveristesi, 2026)
Otizm spektrum bozukluğu (OSB), erken çocukluk döneminde başlayan; sosyal etkileşim ve iletişimde yetersizlikler ile sınırlı ilgi alanları ve tekrarlayıcı davranışlarla karakterize nörogelişimsel bir bozukluktur. Prevalansındaki artış ve yaşam boyu süren işlevsel kısıtlılıklar nedeniyle OSB önemli bir halk sağlığı sorunu olarak kabul edilmektedir. Etiyolojisi çok faktörlü olmakla birlikte, altta yatan nörobiyolojik mekanizmalar henüz tam olarak aydınlatılamamıştır. Bu çalışmada, OSB etiyolojisinin anlaşılmasına katkı sağlamak amacıyla klotho, FGF-23 ve D vitamini kan düzeylerinin OSB tanılı çocuklar ile sağlıklı kontroller arasında karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışmaya, Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Polikliniği'ne başvuran, 2-7 yaş aralığında 40 OSB tanılı çocuk ile 40 sağlıklı kontrol olmak üzere toplam 80 gönüllü dahil edilmiştir. Tüm olgulara sosyodemografik veri formu, Çocukluk Otizm Derecelendirme Ölçeği (ÇODÖ) ve Sorun Davranışlar Kontrol Listesi (SDKL) uygulanmıştır. Tanı değerlendirmesinde DSM-5-TR kullanılmış; 6-7 yaş aralığındaki olgulara tanıyı desteklemek için ek olarak Okul Çağı Çocukları İçin Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli DSM-5 Uyarlaması uygulanmıştır. Ayrıca klotho, FGF-23 ve D vitamini kan düzeyleri değerlendirilmiştir. Çalışmamızda, OSB grubunda klotho düzeylerinin anlamlı derecede yüksek, FGF-23 düzeylerinin ise anlamlı derecede düşük olduğu gösterilmiştir. D vitamini düzeyleri açısından gruplar arasında anlamlı fark saptanmamıştır. OSB grubunda klotho düzeyleri ile SDKL konuşma sorunu alt boyutu; FGF-23 düzeyleri ile irritabilite alt boyutu arasında pozitif ilişki bulunmuştur. Çalışmamızda OSB'lilerde klotho ve FGF-23 düzeylerinde gözlemlenen farklılıklar, bu moleküllerin bozuklukla ilişkisini araştırmak açısından önemlidir. Daha geniş ve uzun süreli çalışmalar, OSB'nin biyolojik temellerinin daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayabilir.

Autism Spectrum Disorder (ASD) is a neurodevelopmental disorder that begins in early childhood and is characterized by impairments in social interaction and communication, along with restricted interests and repetitive behaviors. Due to its increasing prevalence and lifelong functional limitations, ASD is considered an important public health concern. Although its etiology is multifactorial, the underlying neurobiological mechanisms have not yet been fully elucidated. This study aimed to compare serum levels of klotho, FGF-23, and vitamin D between children diagnosed with ASD and healthy controls in order to contribute to a better understanding of ASD etiology. In our study, a total of 80 volunteers were included, comprising 40 children diagnosed with ASD and 40 healthy controls aged between 2 and 7 years who were admitted to the Outpatient Clinic of the Department of Child and Adolescent Psychiatry at Fırat University Faculty of Medicine. All participants were assessed using a sociodemographic data form, the Childhood Autism Rating Scale and the Aberrant Behavior Checklist. DSM-5-TR was used for diagnostic assessment; for participants aged 6-7 years, the Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School-Age Children-Present and Lifetime Version-DSM-5 Turkish Adaptation was also administered to support the diagnosis. In addition, serum levels of klotho, FGF-23, and vitamin D were evaluated. In our study, klotho levels were found to be significantly higher, whereas FGF-23 levels were significantly lower in the ASD group. No significant difference was observed between the groups in terms of vitamin D levels. In the ASD group, a positive correlation was found between klotho levels and the speech problems subscale of the Aberrant Behavior Checklist and between FGF-23 levels and the irritability subscale. The differences in klotho and FGF-23 levels observed in individuals with ASD are important for investigating the association of these molecules with the disorder. Larger and longer-term studies may contribute to a better understanding of the biological basis of ASD.
Comparison of blood levels of klotho, FGF-23, and vitamin D in patients diagnosed with Autism Spectrum Disorder with healthy controls
Keywords: Psikiyatri