TÜRK MUSİKİSİNDE III. SELİM VE UNUTULMUŞ BİR MAKAM: ŞEVK-İ DİL MAKAMI - Obek, Cuneyt (My University, 2025)
Kadim bir müzik olan Türk Musikisinin tarihsel seyir içerisindeki gelişimine bakıldığında Osmanlı padişahlarının etkisi ve katkısı önemli rol oynamaktadır. Pek çoğunun devlet yönetimindeki görevlerinin yanı sıra musikişinaslığa, şairliğe, hattatlığa, ressamlığa kısacası sanatın bütün dallarına ilgileri olup bu alanlarda da kendilerini üst seviyede yetiştirmişlerdir. Bu sanat dallarının içerisinde musikiye ayrı bir ilgisi ve becerisi olan Sultan III. Selim Hân neyzenliği, tanbûriliği, bestekârlığı ve terkîp etmiş olduğu makamlarla Türk Musikisinin önemli sanat adamlarındandır. III. Selim yaşamış olduğu dönemde Türk Musikisinin önemli sanatkârlarıyla musikide iştigal etmiş ve onlardan istifade etmiştir. Bu çalışmada, padişah III. Selim’e atfedildiği düşünülen ve Türk Musikisinde az sayıda bestelenmiş olan “Şevk-i Dil” makamının nazari özellikleri anlatılmış, bu makamda bestelenen 7 eserin müzikal incelemesi yapılarak bestekârların bu makamı ne şekilde kullandığının ortaya çıkarılması amaçlanmaktadır. Müzikal açıdan inceleme ile eserlerin ezgisel yapısı göze alınarak makam özellikleri değerlendirilmiştir.
Keywords: Makam; Türk Musikisi; III. Selim; Sanatkâr; Şev-ki Dil Makamı