HSG işleminin over yüzey epiteli üzerine etkisinin incelenmesi: Deneysel çalışma - Sapmaz, Ekrem; Akpolat, Nusret; Çelik, Aygen; Sapmaz, Tansel; Pala, Şehmuz; Hanay, Fethi (My University, 2006)
AMAÇ: HSG işlemi esnasında kullanılan lipiodol, tetrasiklin ve radyasyonun rat over yüzey epiteli üzerine etkisinin incelenmesi. MATERYAL-METOD: 40 adet erişkin, düzenli siklusa sahip Wistar albino cinsi dişi rat, estrus fazında, rastgele, dört gruba ayrıldı. G1: (n=10): Batın açılıp kapatılan ve X ray uygulanmayan grup. G2: (n=10): Batın açılıp kapatılan ve X ray uygulanan grup. G3: (n=10): Batın açılıp her bir uterin horna 0.1 ml Lipiodol uygulanan grup. G4: (n=10): Batın açılıp 10mg/kg/ip. Tetrasiklin uygulanıp, 15 dakika sonra her bir uterin horna 0.1 ml Lipiodol uygulanan grup. Batınları kapatılan G2, G3 ve G4’teki ratlara 2 şer dakika ara ile 3 kez tüm vücut radyasyonu uygulandı (toplam doz=15-20 miliRad). Tüm ratların 3 saat sonra batınları tekrar açıldı, sol ooferektomi yapıldı. Sol over örnekleri formaldehitle tespit edildi. Hematoksilen Eozin ile boyanan preparatlarda Tabakalanma, tafting, kromatin düzensizliği, nukleus kontür düzensizliği, nukleus boyutunda artış, Nukleus/Stoplazma oranında artış, pleomorfizm, nukleoli varlığı, mitoz ve hiperkromazi incelendi. Her bir parametre için ordinal skala (yok=0 puan, az var=1 puan, var=2 puan, çok var=3 puan) oluşturuldu ve hepsi toplanarak toplam over yüzey epitel değişikliği puanı hesaplandı. Verilerin istatistiksel analizi için One Way Anova kullanıldı.Post Hoc test olarak Tukey HSD test kullanıldı ve p<0.05 anlamlı kabul edildi. BULGULAR: G2’de diğer gruplara göre nukleoli varlığı ve mitoz değerleri benzer (p>0.05, Tukey HSD test), diğer tüm parametreler (tabakalanma, tafting, kromatin düzensizliği, nukleus kontür düzensizliği, nukleus boyutunda artış, Nukleus/Stoplazma oranında artış, pleomorfizm ve hiperkromazi) anlamlı olarak artmış bulundu (p<0.05, Tukey HSD test). G2’deki zararlı etki lipiodol kullanımı ile azalmakta, tetrasiklin eklenmesi bu zararlı etkiyi dahada azaltmaktadır. SONUÇ: HSG işlemi esnasında lipiodol ve terasiklin kullanımı radyasyonun over yüzey epiteli üzerine olan kanserojen etkilerini önlemektedir.
Keywords: Sıçan; Wistar; Hayvan deneyleri; Yumurtalık; Epitel tabakası; İyotize yağ; Tetrasiklin