ELAZIĞ İLİ ŞEHİR MERKEZİNDE BULUNAN KAPALI ÇARŞI VE BUĞDAY PAZARI HANI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME - Atıcı, Kadir (Fırat University, 2023)
Elazığ-Harput geçmişten günümüze çeşitli medeniyetlerin üzerinde hüküm sürdüğü bir şehir olmuştur. Harput yaşayan medeniyetlerin izlerini günümüzde yaşatabilen bir Anadolu kentidir. Elâzığ’ın ilk yerleşimi olan Harput’un tarihi zengin bir kültürel mirası barındırmaktadır. Bu kültürel miraslardan olan çarşı/bazarlar da sosyo-kültürel ve sosyo-ekonomik olarak geçmişten günümüze kültür varlığı olarak yerini almıştır. Bu nitel araştırmada Elazığ İlinin merkezinde gelişen ticari mekânları ele alınmıştır. Konu ile ilgili kaynaklar incelenmiş ve Kapalı Çarşı, Buğday Pazarı Hanı gibi iki önemli ticari mekânların tarihi süreci irdelenerek günümüzdeki durumlarına değinilmiştir. Makalede çarşıların planları çıkartılmış, arşiv ve bugünkü görüntüleri eklenmiş, kaynak taramaları yapılmıştır. Ayrıca Elazığ yerleşiminin tarihi dokusu, geçmişten gelen izleri ve mimari analizi yapılarak mevcut durumu ortaya konulmuştur. Günümüzde toplumsal olarak ihtiyaçlarımızın temini için arz-taleplerin geliştiğini ve bu da beraberinde yeni ticaret mekânların ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu durumun şehirlere yansıması ise AVM’lerin açılmasındaki artışlarda görebilmekteyiz. Yaşanan bu değişimi haliyle Elazığ ilinde de görmekteyiz. Fakat her ne kadar Elazığ’da harici ticaret alanları oluşsa da Buğday Hanı ve Kapalı Çarşı otantik ortamı ile ve yöre ve bölge halkının halen ticari ihtiyacını karşılamaktadır. Ayrıca makalede ticari mekânların yapıldığı çağdan günümüze ne türlü değişimlere uğradığı, nasıl eklentileri olduğu da tespit edilmiştir.
Keywords: Medieval Cities; Ortaçağ Kentleri