KRONİK BÖBREK YETMEZLİĞİ TANISIYLA TAKİP EDİLEN HASTALARDA PROGNOZ BELİRTECİ OLARAK, SERUM VE İDRARDA S-EQUOL, İNDOKSİL SÜLFAT, TRİMETİLAMİN N-OKSİT DÜZEYLERİNİN ARAŞTIRILMASI - ÖZCAN, MEHMET HAZAR (Fırat Üniveristesi, 2023)
Kronik böbrek yetmezliği (KBY) böbrek fonksiyon kaybı ile karakterize klinik metabolik bir sendromdur. KBY glomerüler filtrasyon hızının (GFH) geri dönüşümsüz azalması sonucunda böbreğin sıvı-elektrolit dengesini düzenleme ve metabolik, endokrin fonksiyonlarında kronik ve ilerleyici bozulma hali olarak tanımlanmaktadır. Günümüzde KBY erken tanısı için en sık kullanılan parametreler serumda kreatinin ve GFH ölçümleridir. Bu çalışmada sağlıklı kontroller ile KBY ile takip edilen ve hastalığı bulunmayan vaka gruplarının serumlarında S-Equol, İndoksil sülfat, Trimetilamin N-Oksit düzeylerini ölçerek bu parametrelerin KBY prognozundaki kullanılabilirliklerinin araştırılması amaçlandı. Çalışmaya Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Pediatrik Nefroloji polikliniğince KBY tanısı ile takipli 5-18 yaş arası 40 çocuk hasta ve kontrol grubu olarak herhangi bir hastalığı olmayan ve ilaç kullanmayan 40 sağlıklı çocuk dahil edildi. Çalışmaya katılmayı kabul eden hastaların demografik verileri (yaş, cinsiyet), klinik durumları, laboratuvar değerleri ve kullanılmış olan tedavi rejimleri, gelişen ve gelişebilecek komplikasyonlara ait bilgiler kaydedildi. Boy, kilo ve vücut kitle indeksleri kaydedildi. Hastalardan rutin kontrolleri için kan alınması sırasında bir defaya mahsus 5 cc ayrıca biyokimya tüpüne kan alındı. Kanlar santrijüj edilerek serumları çalışma tamamlandıktan sonra çalışılmak üzere -20 derecede saklandı. Çalışmamızda sağlıklı kontroller ile KBY olan ve olmayan hasta gruplarının serum ve idrarlarında S-Equol, İndoksil sülfat (IS), Trimetilamin N-Oksit (TMAO) düzeyleri Fırat Üniversitesi Biyokimya Anabilim Dalınca çalışıldı. Çalışmamızda vaka grubunda bulunanların idrar TMAO (p=0.034), idrar S-equol (p<0.001), idrar indoksil sülfat (p=0.029) ve serum TMAO (p=0.007) değeri kontrol grubundan anlamlı derecede yüksek saptanmıştır. Vaka grubundaki hastalar erken evre ve ileri evre KBY olarak sınıflandırıldığında ileri evre KBY hastalarının erken evre KBY hastalarına oranla IS/kreatin değeri anlamlı şekilde düşük bulunmuştur (p=0,003). İleri evre KBY hastalarının erken evre KBY hastalarına oranla idrar indoksil sülfat (p=0,01), serum TMAO (p=0,009) ve idrar TMAO (p<0,001) değeri anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur. Sonuç olarak bu çalışmada KBY hastalarında idrar TMAO, idrar S-equol, idrar indoksil sülfat ve serum TMAO parametrelerinin tanısal değerlendirmede kullanılabileceği; KBY evrelemesinde IS/kreatin değeri, idrar indoksil sülfat, serum TMAO ve idrar TMAO parametrelerinin evrelemede kullanılabileceği sonucuna varılmıştır. Çalışmalarda KBY ile mevcut parametreler arasında ilişki olmasını net olarak ortaya koyabilmek için, prospektif nitelikte geniş çaplı araştırmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Kronik Böbrek Yetmezliği, S-Equol, İndoksil sülfat, Trimetilamin N-Oksit

Chronic renal failure (CRF) is a clinical metabolic syndrome characterized by loss of kidney function. CRF is defined as a chronic and progressive deterioration in the kidney's fluid-electrolyte balance and metabolic and endocrine functions as a result of irreversible decrease in glomerular filtration rate (GFR). Currently, the most commonly used parameters for the early diagnosis of CRF are serum creatinine and GFR measurements. In this study, it was aimed to investigate the usability of these parameters in the prognosis of CRF by measuring the levels of S-Equol, Indoxyl sulfate, and Trimethyl Amine Oxide in the sera of healthy controls and case groups who were followed up with CRF and had no disease. The study included 40 pediatric patients aged 5-18 years, who were followed up by the Fırat University Medical Faculty Hospital Pediatric Nephrology outpatient clinic with the diagnosis of CRF, and 40 healthy children, who did not have any disease and did not use medication, as the control group. Demographic data (age, gender), clinical status, laboratory values, treatment regimens used, and complications that may develop or develop of the patients who agreed to participate in the study were recorded. Height, weight and body mass indexes were recorded. During the blood collection from the patients for routine controls, 5 cc of blood was also drawn into the biochemistry tube for once. The bloods were centrifuged and the serums were stored at -20 degrees to be studied after the study was completed. In our study, S-Equol, Indoxyl sulfate and Trimethyl Amine Oxide levels in the serum and urine of healthy controls and patient groups with and without CRF were studied by the Department of Biochemistry of Fırat University. In our study, urinary TMAO (p=0.034), urine S-equol (p<0.001), urine ındoxyl sulfate (p=0.029) and serum TMAO (p=0.007) values were found to be significantly higher than the control group. When the patients in the case group were classified as early stage and advanced CRF, the IS/creatinine value was found to be significantly lower in advanced stage CRF patients compared to early stage CRF patients (p=0.003). Urine ındoxyl sulfate (p=0.01), serum TMAO (p=0.009) and urine TMAO (p<0.001) values were found to be significantly higher in advanced stage CRF patients compared to early stage CRF patients. As a result, in this study, urinary TMAO, urine S-equol, urine ındoxyl sulfate and serum TMAO parameters can be used in the diagnostic evaluation of patients with CRF; It was concluded that IS/creatinine value, urine ındoxyl sulfate, serum TMAO and urine TMAO parameters can be used in staging of CRF. In order to clearly demonstrate the relationship between CRF and existing parameters in studies, large-scale prospective studies are needed. Keywords: Chronic Renal Failure, S-Equol, Indoxyl sulfate, Trimethylamine N-oxide
Investigation of S-Equol, indoxyl sulfate, trimethylamine N-oxide levels in serum and urine as a prognosis marker in patients followed with the diagnosis of chronic renal failure
Keywords: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları