SYNTHESIS, THERMAL AND ELECTROCHEMICAL PROPERTIES OF 2-MERCAPTOBENZOTHIAZOLE AND 8- HYDROXYQUINOLINE, AND 4-HYDROXYPHENYLACETAMIDE SUBSTITUTED PHTHALOCYANINE COMPLEXES - JUKL, OTHMAN ABDULRAHMAN HAMAD (Fırat Üniveristesi, 2024)
Ftalosiyanin bileşikleri, merkez halkada toplam 18 ? elektron bulunduran dört iminoizoindolin grubundan oluşmuş aromatik makrosiklik bileşiklerdir. Ftalosiyanin bileşikleri, elektronik yapıları, yüksek termal kararlılıkları ve fiziksel ve kimyasal özellikleri sebebi ile birçok ilginç özelliğe ve uygulamalara sahip olduğu için, ftalosiyanin bileşiklerin birçok farklı teknolojik alanda kullanılma potansiyeli vardır. Bu çalışmada, ilk önce ftalimidden çıkılarak 4-nitroftalonitril sentezi gerçekleştirildi. Takiben 4-Nitroftalonitril ile 2-merkaptobenzotiyazol, 8-hidroksikinolin ve 4-Hidroksiasetamitatın reaksiyonu sonucu, üç farklı yeni ftalonitril bilelşiği (ligandı) Sentezlendi, (4-(benzo[d]tiazol-2-iltiyo)ftalonitril, 4-(kinolin-8-iloksi)ftalonitril ve 2-(4-(3,4-disiyanofenoksi) fenil)asetamid). Daha sonra, bu ligandlün ile birinci sıra geçiş metal tuzlarının (Cr+2, Fe+2, Co+2, Ni+2, Cu+2, Zn+2) susuz ortamda etkileştirilmesi ile bu metallere ait ftalosiyanin kompleksleri sentezlendi (CrPc, FePc, CoPc, NiPc, CuPc, ZnPc). Sentezlenen bileşiklerin karakterizasyonu, 1H NMR, 13C NMR, UV-Vis, FT-IR spektroskopisi ve element analizi gibi enstrümental analiz yöntemleri gerçekleştirildi. Metal ftalosiyanin komplekslerinin UV-görünür bölge absorpsiyon spektrumlarında 660-680 nm bölgesinde ftalosiyanin bileşiklerine ait karekteristik Q bandı görülmektedir. Termogravimetrik (TG) ve Diferansiyel Termogravimetrik (DTG) analizler sonuçları, ftalosiyanin komplekslerinin MPc (M: Cr, Fe, Co, Ni, Cu ve Zn) geniş bir sıcaklık aralığında (200 -600 °C) kararlı olduğunu, 200 °C'ye kadar bozunmadan kaldığını ortaya koymuştur. Sentezlenen ftalosiyanin bileşiklerinin elektrokimyasal özellikleri, dönüşümlü (CV) ve kare dalga (SWV) voltametre kullanılarak gerçekleştirildi. Sentezlenen bütün ftalosiyanin bileşiklerinin Merkez aromatik makrosiklik halkaya ait karakteristik elektrokimyasal redoks dalgalarını gösterdiği ve redoks aktif metal ftalosiyanin komplekslerinde ise metale ait yükseltgenme ve indirgenme reaksiyonlarına ait ek redoks dalgaları da gözlenmiştir. Genel olarak, ftalosiyanin bileşikleri çözücünün elektrokimyasal pencere aralığına bağlı olarak dört indirgenme ve iki oksidasyon potansiyeline sahiptir. Sentezlenmiş olan ftalosiyanin bileşiklerinin biri hariç DMF'deki ftalosiyanin komplekslerine ait dört indirgenme potansiyelleri gözlenirken, iki kompleks hariç oksidasyon potensiyelleri gözlenmiş ve ferrosen/ferrosenyum sudo referans elektroduna karşı rapor edilmiştir.

Phthalocyanines are aromatic macrocyclic compounds made up of four iminoisoindoline groups in the center of macrocycle that have a total of 18 ? electrons. Phthalocyanine compounds have many interesting properties and applications because of electronic structures, high thermal stability, and physical and chemical properties, therefore these compounds have the potential to be used in several different technological fields. In this study, 4-nitrophthalonitrile synthesized first from phthalimide and then the reaction of 2-mercaptobenzothiazole, 8-hydroxyquinoline, and 4-Hydroxyacetamitade afforded the three different new phthalonitrile ligands, namely (4-(benzo[d]thiazol-2-ylthio)phthalonitrile, 4-(quinolin-8-yloxy)phthalonitrile, and 2-(4-(3,4-dicyanophenoxy) phenyl)acetamide). Next, phthalocyanine complexes of first row transition metals synthesized from these ligands (CrPc, FePc, CoPc, NiPc, CuPc, ZnPc, and H2Pc) including unmetalled phthalocyanine compounds Characterization of synthesized compounds performed with numerous spectroscopic methods, such as 1H NMR, 13C NMR, UV-Vis, FT-IR spectroscopy, and elemental analysis, was also used to analyze the structures of the synthesized compounds. The metal phthalocyanine complexes' UV-visible absorption spectra revealed a prominent Q band that more around 660-680 nm. Thermogravimetric (TG) and Differential Thermogravimetric (DTG) analysis revealed that phthalocyanine complexes MPc (M= Cr, Fe, Co, Ni, Cu, and Zn ) and metal-free phthalocyanines, were stable (up to 200 °C) throughout a broad temperature range (weight loss starting at 200 and more weight loss between 300-600 °C). Electrochemical properties of synthesized phthalocyanine compounds performed using cyclic (CV) and square wave (SWV)voltammetry. It was observed that all of the phthalocyanine compounds showed characteristic electrochemical redox waves of the central macrocyclic ring and in the case of redox-active metal phthalocyanine complexes showed the additional redox wave representing metal oxidation and reduction. Generally, phthalocyanine rings have four reductions and two oxidation potentials in the electrochemical windows of the solvent. In most cases we have observed all of the redox potentials of the phthalocyanine complexes in DMF and reported ferrocene/ferrocenium sudo reference electrode.
2-merkaptobenzotiyazol, 8- hidroksikinolin ve 4-hidroksifenilasetamid, sübstitüe ftalosiyanin komplekslerinin sentezi, termal ve elektrokimyasal öezllikleri
Keywords: Kimya