Tam güneş tutulmasının hayvanların davranışları üzerine etkisi - Özbey, Orhan; Aysöndü, M. Hanifi; Özer, Hatice; Şimşek, Ü. Gülcihan (My University, 2004)
Bu çalışmada, 11 Ağustos 1999 tarihindeki güneş tutulmasının, kanatlıların (tavuk, pekin ördeği, martı, karga ve serçe), sığırların, balarılarının ve atların davranışları üzerine etkileri belirlenmiştir. Güneş tutulmasının olduğu gün 11:00-17:00 saatleri arasında toplam 6 saat boyunca hayvanlar izlenmiştir. Gözlem saatlerindeki davranışlardan; özellikle hayvanların normal zamanlarda gösterdiği davranışlardan farklı ve aşırı olanlar tespit edilmiştir. Bu gökyüzü olayını kanatlıların yaklaşık olarak 45 dk, sığırların 20 dk, balarılarının 65 dk ve atların 35 dk önceden hissettikleri, gösterdikleri tepkisel davranışlarla belirlenmiştir. Güneşin tam tutulduğu saat 14:37-14:39 arasında; yumurta tavukları ve broilerlerde seslerinin azaldığı, kesinlikle ötmedikleri ve sessiz oldukları, bir araya toplanıp birbirlerine sokuldukları, hareketlerinde durgunluk ve huzursuzluk; martılarda çıkardıkları seste azalma, hareketlerinde durgunluk ve gölün üzerinde toplanma; serçe ve kargaların uçmayı ve ses çıkarmayı bırakıp ağaçlara toplu halde kondukları ve tedirgin bir durumda birbirlerine sokularak etrafı dikkatlice izledikleri gözlenmiştir. Sığırların ve atların oldukça sessiz oldukları, havayı kokladıkları, etrafı dikkatlice inceledikleri, aşırı baş ve kuyruk salladıkları, hareketlerinde durgun ve huzursuz oldukları gözlenirken; arıların ise kovanlarına yaklaşıldığında kovan içinden hafif bir uğultu sesi duyulmuştur. Kanatlılar, sığırlar, balarıları ve atların Güneş tutulması sırasında farklı ve aşırı bazı tepki davranışları verdikleri söylenebilir.
Keywords: Kuşlar; güneş tutulması; at; sığır; çevresel faktörler; bal arısı; kümes hayvanları; karanlık; aydınlanma; ışık; hayvan davranışları