DENEYSEL SPİNAL KORD YARALANMA MODELİNDE İRİSİN HORMONUNUN ELEKTROFİZYOLOJİK DEĞİŞİKLİKLER ÜZERİNE ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI - YAŞAR, BUSENUR (Fırat Üniveristesi, 2025)
Spinal kord yaralanmaları (SKY), dünya genelinde milyonlarca insanı etkileyen ve yaşam kalitesini ciddi şekilde düşüren önemli bir sağlık sorunudur. SKY'nin patofizyolojisi, travma sonucu oluşan birincil hasarın yanı sıra zamanla gelişen ikincil hasar süreçlerini içerir. Sinir dokusunun sınırlı yenilenme kapasitesi nedeniyle, ikincil hasar sürecinde oluşan fonksiyonel kayıpların geri döndürülmesi oldukça güçtür. Bu nedenle, yeni tedavi yaklaşımlarının geliştirilmesi büyük önem taşımaktadır. Son yıllarda egzersizin hem merkezi sinir sistemi hem de iskelet kasları üzerinde olumlu etkiler yaratarak nöral fonksiyonları desteklediği gösterilmiştir. Egzersiz sırasında salgılanan irisin adlı miyokinin, enerji metabolizmasını düzenlemesinin yanı sıra, sinir sistemi üzerinde de nöroprotektif etkiler gösterebileceği düşünülmektedir. Bu çalışmada, irisin hormonunun spinal kord hasarı sonrası motor fonksiyon ve sinir iletimi üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Araştırma kapsamında Spraque Dawley türü erkek sıçanlar dört gruba ayrılmış; kontrol, sham, SKY+deiyonize su ve SKY+irisin grupları oluşturulmuştur. SKY modeli, T9-T10 seviyesinde klips kompresyonu ile indüklenmiş ve irisinin etkisi altı hafta boyunca intraperitoneal enjeksiyonlarla incelenmiştir. Deney sonunda, Hoffmann refleksi (H-refleksi), motor uyarılmış potansiyeller (MUP) ve somatosensoriyel uyarılmış potansiyeller (SUP) olmak üzere temel elektrofizyolojik ölçümler yapılmıştır. Gruplar arası karşılaştırmalarda, verilerin normal dağılıma uygunluğu değerlendirilmiştir. İstatistiksel olarak anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular, SKY sonrası motor ve duyu potansiyellerinde belirgin azalma olduğunu; ancak irisin uygulamasının bu kayıpları kısmen telafi ettiğini ortaya koymuştur. Özellikle motor ve duyu amplitüdlerinde belirgin azalma, latanslarında ise belirgin uzama gözlenmiş(p<0.05), H-refleksi açısından ise gruplar arasında belirgin fark saptanmamıştır(p>0.05). Bu sonuçlar, irisin hormonunun sinir iletimini destekleyici etkileri olduğunu ve tedaviye katkı sağlayabileceğini göstermektedir. Sonuç olarak, irisin hormonunun spinal kord yaralanmalarının tedavisinde tamamlayıcı bir biyolojik ajan olarak umut vadeden bir potansiyele sahip olduğu söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Spinal kord yaralanması, İrisin, Motor Uyarılmış Potansiyeller, Duyusal Uyarılmış Potansiyeller, H-Refleksi.

Spinal cord injury (SCI) is a significant health problem affecting millions of people worldwide, significantly reducing their quality of life. The pathophysiology of SCI includes both the primary injury resulting from trauma and secondary injury processes that develop over time. Due to the limited regenerative capacity of nerve tissue, reversing functional losses resulting from the secondary injury process is extremely difficult. Therefore, developing new treatment approaches is of paramount importance. In recent years, exercise has been shown to support neural functions by having positive effects on both the central nervous system and skeletal muscles. It is thought that the myokine irisin, released during exercise, may regulate energy metabolism and also exert neuroprotective effects on the nervous system. This study investigated the effects of irisin on motor function and nerve conduction after spinal cord injury. In the study, male Sprague Dawley rats were divided into four groups: control, sham, SCI + deionized water, and SCI + irisin. The SCI model was induced with clip compression at the T9-T10 level, and the effects of irisin were investigated with intraperitoneal injections over six weeks. At the end of the experiment, basic electrophysiological measurements were made, including the Hoffmann reflex (H-reflex), motor evoked potentials (MEP), and somatosensory evoked potentials (SEP). In intergroup comparisons, the data were assessed for normal distribution. Statistical significance was set at p<0.05. The findings revealed a significant decrease in motor and sensory potentials after SCI, but irisin administration partially compensated for these losses. In particular, a significant decrease in motor and sensory amplitudes and a significant prolongation of latencies were observed (p<0.05), while no significant difference was found between the groups in terms of the H-reflex (p>0.05). These results suggest that irisin hormone has neurotransmitter-supporting effects and may contribute to treatment. In conclusion, it can be said that irisin hormone has a promising potential as a complementary biological agent in the treatment of spinal cord injuries. Keywords: Spinal cord injury, irisin, Motor Evoked Potentials, Sensory Evoked Potentials, H-Reflex.
Investigation of the effect of irisin hormone on electrophysiological changes in experimental spinal cord injury model
Keywords: Fizyoloji