ELAZIĞ İLİ KOVANCILAR GÖÇMEN AĞZININ SES ÖZELLİKLERİ - Dogan, Murat; Alkaya, Ercan (My University, 2023)
Osmanlı Devleti’nin Balkanlardaki topraklarını kaybetmesi sonucu Türklerin Anadolu’ya göç etmeye başladığı bilinmektedir. 1934 yılında Romanya ile Türkiye arasında bir mübadele anlaşması yapılmış ve bu çerçevede Elazığ’ın Kovancılar ilçesine çok sayıda göçmen yerleştirilmiştir. Bu göçmenlerin bir kısmı coğrafi ve ekonomik sebeplerden dolayı ülkenin batı kesimlerine göç etmiş, geri kalanlar ise azınlık kaldıklarından dolayı ağız özelliklerini kaybetmeye başlamışlardır. Çalışmamızda Kovancılar göçmenlerinin ağız özellikleri kaybolmadan kayıt altına alınıp incelenmiştir. Kovancılar Göçmen Ağzı’nın Ses Bilgisi adlı bu çalışmada söz konusu mübadele anlaşması çerçevesinde Elazığ’a gelip Kovancılar’ı kuran bu göçmenlerin kullanmış olduğu ağzın ses bilgisi özellikleri incelenmiş ve bu özelliklerin Türkiye Türkçesiyle karşılaştırılması yapılmıştır. Çalışma; Giriş, İnceleme ve Sonuç bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Kovancılar’ın tarihi, kuruluşu, coğrafyası ve göçmenlerin bugünkü durumu hakkında birtakım bilgiler verilmiştir. İnceleme bölümünde derlenen metinlerin ses bilgisi özellikleri ayrıntılı olarak ele alınıp Türkiye Türkçesi yazı diliyle karşılaştırılmış, benzerlik ve farklılıkları incelenip örneklerle açıklanmıştır. Sonuç bölümünde ise Kovancılar göçmen ağzının ses bilgisi özelliklerinden önemli görülen birtakım hususlar öne çıkarılmıştır. Ayrıca kullanılan transkripsiyon alfabesi de çalışmanın sonunda verilmiştir.
Keywords: Göçmen; Ses Bilgisi; Ağız; Kovancılar