Saltanat’tan Cumhuriyet’e İmparatorluk’tan Millî Devlet’e - Doğanay, Rahmi (Atatürk Araştırma Merkezi Başkanlığı, 2001)
This subject is about the transition from Sultanate Rejime to Republic and Ottoman Empire to the National State. With another saying, it is a process of Turkish Republic and a national State from Ottoman Empire. This process İs limited with National Struggle in general. It İs true that the certain result was gained in the National Struggle period, but this process begins before National Struggle, Meşveret (The activites of the council) and 1808 Sened-i İttifak can be regarded as the steps to restrİct the authority of the Sultans and give some freedoms to the public. Sened-i İttifak affected Tanzimatçılar (Reformers) and they affected Meşrutiyetçiler (those who were in favour of contitutİon). In this process, the aplication of giving the authority to the public, beginning with French Revoluation, contiuned until Atatürk’s period.

Bu konu, Osmanlı İmparatorluğu’ ndan mîllî Türk Devleti’ne ve saltanat rejiminden Cumhuriyet idaresine geçişin ifadesidir. Başka bir deyişle, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunun ve Osmanlı İmparatorluğu’ ndan millî bir devletin çıkış sürecidir. Bu süreç, belki yanlış değil, ama eksik olarak, genelde Millî Mücadele ile sınırlandırılır. Millî Mücadele dönemiyle birlikte, bu konuda kesin sonucun elde edildiği doğrudur. Ancak bu sürecin Millî Mücadele öncesine dayanan bir geçmişi de vardır. XVIII. yüzyıldaki “meşveret” uygulamaları ve 1808 Sened-İ İttifak’ı, sultanların yetkilerini kısıtlamaya ve halka veya temsilcilerine bazı söz hakları vermeye yönelik adımlar olarak değerlendirilebilir. Sened-i İttifak Tanzimatçıları, Tanzimat ve Tanzimatçılar da meşrutiyetçileri etkilemiştir. Bu çizgide Fransız İhtilâli ile başlayan, hakimiyetin millete verilmesi uygulaması, Atatürk kuşağına kadar uzanmıştır.