ELAZIĞ İLİ BAĞ ALANLARINDA ZARARLI UNLU BİT PLANOCOCCUS FİCUS (SİGNORET) (HEMİPTERA: PSEUDOCOCCİDAE)'NİN MÜCADELESİNDE ODUN VE FINDIK SİRKESİNİN KULLANILMA OLANAKLARININ BELİRLENMESİ - ÇAKIR, VEYSEL (Fırat Üniveristesi, 2023)
Planococcus ficus (Bağ unlu biti) Güney Afrika, Akdeniz coğrafyası, Ortadoğu, Arjantin, Kaliforniya ve Meksika bağ alanlarında varlığı tespit edilen önemli bir zararlı türdür. Bağ unlu biti dünyanın bir çok ülkesinde bağ alanlarında çok ciddi zararlar meydana getirebilmektedir. Zararlı bitkide meydana getirdiği direk zararın yanında fumajin meydana getirerek ürün kalitesinin azalmasına ve pazar değerinin düşmesine yol açmaktadır. Bu zararlılara karşı çoğunlukla yaz aylarında insektisit uygulamaları yapılmaktadır. Yapılan insektisit uygulamaları zararlının kabuk altlarında olması, sık bağ yaprakları ve salkımlarında daha fazla bulunması ve biyolojisi nedeniyle çok başarılı olmamaktadır. Bağ unlu biti ile etkin bir mücadele yapabilmek için biyolojileri, dağılışları, sıcaklık ve nemden nasıl etkilendiklerinin belirlenmesi önemlidir. Zararlı son yıllarda Elazığ ili bağ alanlarında önemli zararlar oluşturmaktadır. Bu zararlı ile mücadelede farklı insektisitler kullanılmakta, mücadele başarısı kullanılan ilacın dönemine göre değişmektedir. Ayrıca bu zararlı ile mücadele de kullanılan ilaçların doğal düşmanlara zararlı etkileri bulunmaktadır. Bu çalışmada, zararlının mücadelesinde Odun Sirkesi (OS) ve Fındık Sirkelerinin (FS) repellent ve akut toksisite etkileri belirlenmiştir. Çalışma; 2022 yılı Mart-Ekim ayları arasında Elazığ İli Koruk köyünde bir adet bağ alanında yürütülmüştür. Çalışma sonucunda, odun ve fındık sirkesine gore zararlı populasyonunu düşürme açısından daha etkili olduğu, her iki sirkede de doz arttıkça zararlı populasyonunun azaldığı, negative kontrole gore zararlı populasyonunda ki azalışın istatistiksel olarak önemli olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca sirkelerin Coccinellidae familyası türlerinin toplamında, repellent etki gösterdiği ancak bu etkinin pozitif control uygulamalarına gore önemli olmadığı belirlenmiştir. Çalışma bu zararlı ile mücadele açısından yenilik getirmektedir. Kullanılacak sirkeler ülkemizde buğday depo ve ambar zararlıları ile badem zararlılarına karşı çeşitli çalışmalarda uygulanmış, bağ zararlılarına karşı yapılmış olan bu uygulama ile yenilikçi bir zirai mücadele çalışması sunmaktadır. Bu araştırmada bu zararlıya karşı karbonizasyon ürünü olan odun ve fındık sirkesinin bağ alanlarında zararlı olan P.ficus'a karşı Bağlarda entegre mücadele (IPM) çalışmaları için alternative bir mücadele yöntemi olabileceği gösterilmiştir. Anahtar Kelimeler: Bağ, Planococcus ficus, Bitkisel İnsektisit, Odun-fındık sirkesi, Mücadele, IPM

Planococcus ficus (Vineyard mealybug) is an important pest species found in South Africa, Mediterranean geography, Middle East, Argentina, California and Mexico vineyard areas. Vineyard mealybug can cause serious damage in vineyard areas in many countries of the world. In addition to the direct damage it causes to the harmful plant, it causes fumagin to decrease the product quality and decrease the market value. Insecticide applications are mostly carried out in summer against these pests. Insecticide applications are not very successful due to the fact that the pest is under the bark, it is more common in vineyard leaves and bunches, and because of its biology. It is important to determine their biology, distribution, how they are affected by temperature and humidity in order to be able to effectively control the vineyard mealybug. The pest has caused significant damage in the vineyard areas of Elazig province in recent years. Different insecticides are used in the fight against this pest, and the success of the control varies according to the period of the drug used. In addition, the drugs used to combat this pest have harmful effects on natural enemies. In this study, repellent and acute toxicity effects of Wood Vinegar (OS) and Hazelnut Vinegar (FS) in pest control were determined. Study; It was carried out in a vineyard area in Koruk village of Elazig province between March and October 2022. As a result of the study, it was determined that wood chicken vinegar was more effective in reducing the pest population than hazelnut vinegar, the pest population decreased as the dose increased in both vinegars, and the decrease in the pest population compared to the negative control was statistically significant. In addition, it was determined that vinegars had a repellent effect in the total of Coccinellidae family species, but this effect was not significant compared to positive control applications. The study brings innovation in terms of combating this pest. The vinegars to be used have been applied in various studies against wheat storage and warehouse pests and almond pests in our country, and this application against vineyard pests offers an innovative agricultural control study. In this study, it is thought that wood and hazelnut vinegar, which is a product of carbonization against this pest, can be an alternative control method for integrated control (IPM) studies against P ficus, which is harmful in vineyard areas. Keywords: Vineyard, Planococcus ficus, Herbal Insecticide, Wood-Hazelnut Vinegar, Struggle, IPM
Determination of the possibilities of using wood and hazelnutvinegar in the control of harmful mealy lice Planococcus ficus (Signoret) (Hemiptera: Pseudoccidae) in vineyards of Elazig province
Keywords: Ziraat