THE EXAMINING ASSOCIATIONS BETWEEN STUDENT-TEACHER RELATIONSHIPS, CLASSROOM DISCIPLINARY CLIMATE AND JOB SATISFACTION - SHIJA, SHOEEBULLAH (Fırat Üniveristesi, 2023)
Okulun disiplin ikliminin öğretmenlerin algıları, duyguları ve tutumları üzerindeki etkilerine ilişkin birçok ampirik çalışma yürütülmüştür. Önceki araştırmalar, okul ortamının, öğretmenlerin iş doyumunun yanı sıra öğrenci-öğretmen ilişki kalitesinin artmasında da hayati bir rolü olduğunu göstermiştir. Diğer yandan, Türkiye'de bu konu ile ilgili az sayıda araştırma yapılmıştır. Sınıf disiplin iklimi, öğrenci-öğretmen ilişkisini ve iş doyumunu olumlu ya da olumsuz etkileyebileceği gibi, genel olarak tüm okul üzerinde etkili olabilir. Buna göre sınıf disiplin iklimi, öğrenci-öğretmen ilişkisi ve öğretmenlerin iş doyumu arasındaki ilişkilerin araştırılmasının eğitim yönetimi alanına katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir. Bu nedenle, bu çalışmanın temel amacı, sınıf disiplin iklimi, öğrenci-öğretmen ilişkisi ve öğretmenlerin iş doyumu arasındaki ilişkileri incelemektir. Bu araştırma, TALIS 2018 verilerine dayalı olarak sınıf disiplin iklimi, öğrenci-öğretmen ilişkisi ve iş tatmini arasındaki ilişkileri incelemektedir. Türkiye TALIS 2018 araştırmasına katılan ülkeler arasında yer almaktadır. TALIS 2018 araştırmasına Türkiye'den 457 liseden toplam 8342 öğretmen katılmıştır. TALIS, tüm dünyada öğretme ve öğrenme konusunda güvenilir bir veri kaynağı olarak kabul edilmektedir. Bu araştırmada TALIS 2018 Öğretmen Ölçeğinin 41. bölümü (sınıf disiplin iklimi), 49. bölümü (öğretmen-öğrenci ilişkileri) ve 53. bölümü (öğretmenin iş doyumu) kullanılmıştır. Bu çalışma, erkek öğretmenlerin kadın öğretmenlere göre sınıf disiplin iklimine ilişkin daha olumsuz algılara sahip olduğunu ortaya koymuştur. Araştırmanın bir diğer bulgusu da kadın öğretmenlerin iş doyum düzeylerinin erkek öğretmenlere göre daha yüksek olmasıdır. Ayrıca, lisans mezunu öğretmenlerin iş doyumunun, lisansüstü eğitim mezunu öğretmenlere göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışmada yapılan analizler, olumsuz sınıf disiplin iklimi ile iş doyumu ve öğretmen öğrenci ilişkileri arasında negatif bir ilişki olduğunu göstermiştir. Ayrıca, öğrenci-öğretmen ilişkileri ile iş doyumu arasında orta düzeyde ve pozitif bir ilişki olduğu bulunmuştur. Olumlu bir sınıf disiplin ikliminin ve daha kaliteli bir öğrenci-öğretmen ilişkisinin öğretmenlerin iş doyumunu artıracağı sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma sonuçlarına dayalı olarak, politika yapıcılar ve uygulayıcılar için öneriler geliştirilmiştir.

Several empirical studies conducted the effects of disciplinary school climate on teachers' perceptions, feelings and attitudes. Researches proved that school environment has a vital role in raising teachers' job satisfaction as well as student-teacher relationship quality. In spite of that, Turkish population was the sample of few researches. School disciplinary climate may have effects over the classroom in particular, and the whole school in general as it may affect either positively or negatively the student-teacher relationship and job satisfaction. Accordingly, it is stated that investigating the relationships between classroom disciplinary climate, student teacher relationship and teachers' job satisfaction will contribute to the field of educational administration. Therefore, the main aim of this study is to examine the associations between classroom disciplinary climate, student-teacher relationship and teachers' job satisfaction. This research examined the relationships between classroom disciplinary climate, student-teacher relationship and job satisfaction based on TALIS 2018 data. The Republic of Turkey is among the countries that participated in TALIS research in 2018. A total of 8342 teachers from 457 high schools from Turkey participated in TALIS 2018 research. TALIS is considered as a reliable source of data on teaching and learning in all over the world. In this research, sections 41 (classroom disciplinary climate), 49 (teacher-student relations) and 53 (teachers' job satisfaction) of TALIS 2018 Teacher Questionnaire were used. This study found that male teachers have more negative perceptions on classroom environment comparing to female teachers. Another finding of this study is that female teachers' level of job satisfaction is higher than male teachers' job satisfaction. From our investigation in the current study, we found that teachers' level of education has differentiated their job satisfactions in favor of teachers who have bachelor degree. In this study, the analyses showed a negative correlation between negative classroom disciplinary climate and job satisfaction. We also found a negative and weak correlation between negative classroom disciplinary climate and student-teacher relationships. Moreover, we found a moderate and positive correlation between student-teacher relationships and job satisfaction. It has been revealed that a positive classroom disciplinary climate will increase student-teacher relationships and promote teachers' job satisfaction. Based on study results, suggestions for policy makers and practitioners have been developed.
Öğrenci-öğretmen ilişkileri, sınıf disiplin iklimi ve iş doyumu arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Keywords: Eğitim ve Öğretim