OSMANLI DEVLETİ’NDE ÇEKİRGE İSTİLALARI VE SOSYO-EKONOMİK HAYATA ETKİLERİ (1789-1839) - Baytimur, Suha Oğuz; Tatar, Özcan (My University, 2020)
İnsanoğlu tarih boyunca farklı şekillerde birçok doğal afete maruz kalmıştır. Yaşanan afetler neticesinde çok sayıda can ve mal kaybının meydana geldiği kaynaklardan tespit edilmektedir. Biyolojik kökenli olarak görülen bazı doğa olayları ise insanları yine olumsuz yönde etkilemektedir. Bu tür olaylar, insanların yaşamlarını sürdürmek amacıyla ekip yetiştirdiği ürünlerin, bir anda ortaya çıkan çok sayıdaki haşere veya hayvanlar tarafından tahrip edilmesi ile meydana gelir. Bu canlılarla mücadele edilememesi ve alınan önlemlerin yetersiz kalması sonucunda ise durum afete dönüşmektedir. Biyolojik afetlere yol açan ve verdiği zarar ile insanlar arasında büyük sıkıntılara sebep olanların başında ise çekirgeler gelmektedir. Tarihin çeşitli dönemlerinde ve dünyanın farklı bölgelerinde çekirge istilaları ile oluşan afetlere sıklıkla rastlanmaktadır. İnsanlara doğrudan bir tehdit yaratmayan çekirgeler dolaylı olarak büyük zararlara neden olmuştur. Çok sayıdaki çekirgenin ekili ve dikili alanları istila ile tahrip etmesi neticesinde toplumlarda kıtlık olayları görülmüştür. Toplumlar geleneksel uygulama ve dini inançlara dayanılarak çekirge istilalarına karşı önlem almaya çalışmışsa da pek başarı sağlayamamıştır. Osmanlı Devleti’nde de çeşitli dönemlerde görülen bu tür afetler, kıtlık başta olmak üzere, ekonomik sıkıntılar, göçler, hastalıklar vb. sorunların oluşmasına neden olmuştur. İncelenen dönemde meydana gelen savaşlar ve iç karışıklıklar ile mücadelenin yanında meydana gelen bu tür afetler büyük zararlara neden olmuştur. Çekirge istilalarına karşı çözüm bulunamaması nedeniyle benzer olaylara ilerleyen tarihlerde de rastlanmaktadır. Anahtar Kelimeler: Çekirge, Doğal Afet, Kıtlık.
Keywords: Arkeoloji; Tarih; Çevre Bilimleri; Ekoloji; Entomoloji