Birinci basamak hekimlerinin akciğer tüberkülozu konusunda bilgi, tutum ve davranışları ile tedavi yaklaşımları - Deveci, S. Erhan; Turgut, Teyfik; Açık, Yasemin; Deveci, Figen; Muz, M. Hamdi (My University, 2003)
Elazığ il merkezinde birinci basamak hizmeti veren hekimlere yönelik yapılan bir tüberküloz (Tbc) eğitimi öncesinde: ülkemiz koşullarında bu hizmeti veren hekimlerimizin Tbc ile ilgili bilgi, tutum ve davranışları ile tedavi yaklaşımlarını değerlendirmek amacıyla, katılımcılara bir anket uygulanmıştır. Ortalama çalışma süreleri 64.88 ± 39.42 ay olan 66 hekimin 2 (%3.0)'si Verem Savaş Dispanseri (VSD)'nde, 64 (%97.0)'ü sağlık ocağında çalışmaktaydı. Hekimlerin yılda Tbc'li hasta ile karşılaşma oranı VSD'de çalışan iki hekimin haricinde ortalama 7.30 ± 9.77 (0-50) idi. Tbc'nin, %21.2'si sadece solunum yoluyla, % 77.3'ü ise solunum yolu dışında başka bir yolla da bulaşabileceğini ifade etmiş ve %59. l 'i bulaşmada en önemli faktörün Tbc'li bir hastayla aynı mekanda yaşamak olduğunu, %75.8'i kesin tanı için balgam ARB pozitifliğinin yeterli olduğunu belirtmiştir. Ankete katılanların %80.3'ü ülkemiz şartlarında tanı için PPD'nin mutlaka yapılması gerektiğini söylemiş, en önemli dört Tbc ilacı sorulduğunda hekimlerin sadece %16.7'si morfazinamidi ilk seçenek Tbc ilaçları grubuna dahil etmiştir. Hekimlerin %48.5'i tedavi süresinin en az altı ay olması gerektiğini, %74.2'si Tbc takibinin balgam + diğer bir yöntemle yapılmasını, %93.9'u Tbc hastalarının mutlaka VSD'ye bildirilmesi gerektiğini belirtmişlerdir. Hepatotoksisite geliştiğinde hekimlerin sadece %27.3'ü gereken uygulamayı yapmakta, %74.2'si ülkemizdeki Tbc kontrolü konusunda en önemli sorunun; tanı, tedavi ve takip konusunda olduğunu belirtmektedir. \"Directly Observed Treatment Short Course (DOTS)\" stratejisi sorulduğunda %16.7'si doğru bilgi vermiştir. Ayrıca, birinci basamak hekimlerinin %34.9'u Tbc kontrolünde VSD'leri birinci derecede sorumlu merkez olarak görmekte, fakat %53'ü VSD'ierin bu konuda yetersiz kaldığını düşünmektedir. Sonuç olarak, Elazığ il merkezinde birinci basamakta görev yapan pratisyen hekimlerin Tbc konusunda bilgilerinin yeterli olmadığı ve mezuniyet sonrası eğitimlerin periyodik olarak gerekliliği kanısına varılmıştır.
Keywords: Birinci basamak sağlık hizmetleri; Hekimler; Tüberküloz; Bilgi; Tavırlar; Pratik; Anketler