KUR'AN'DA MEKR KAVRAMI - PARLAK, ŞEFİK (Fırat Üniveristesi, 2023)
Allah'ın kanunları ve insanoğlunun iradesinin dışında muhatap olduğu musibetler, nasıllığının kavranamadığı bir konudur. Allah'ın insanoğluna dair ortaya koyduğu plan, tedbir, takdir ve ceza Mekr olarak isimlendirilmektedir. İnsanoğlunun kurduğu plan, tuzak ve hileye de Mekr denmektedir. Kur'ân'da geçen kavramlardan olan Mekr, Allah'a ve insanoğluna nispet edilmektedir. İnsanlara nispet edildiğinde ekseriyetle olumsuz mana içeren Mekr kavramı, Allah'a izafe edildiğinde olumlu anlamlar yüklenmektedir. Allah'ın Mekr'i küllî olup kapsam ve etkinliği her şeyi kuşatmaktadır. İnsanoğlunun Mekr'i cüzî olup kapsam ve etkinliği sınırlıdır. Allah'a nispet edilen Mekr'in mahiyeti mutlak iyi yani Hasen'dir. İnsana nispet edilen Mekr'in mahiyeti ise ekseriyetle kötü yani Sû'dur. Kur'an'da kıssalarına değinilen peygamberlerin, kavimleriyle yaşadıkları mücadelede Mekr olayı tezahür etmektedir. Mekr'in anlamı ve mahiyetiyle ilgili olarak her kıssada benzer ilkeler ortaya çıkmaktadır. Geçmiş kavimlerin peygamberlere ve iman edenlere yönelik kurdukları tuzaklar her dönemde mevcuttur. Bu hususlara dayanarak çalışmamızda Mekr kavramının incelikleri, Mekr ile aynı veya yakın anlamlar içeren kavramların taşıdığı manalar ve ortaya çıkan soruların cevapları dilbilimleri ve Kur'ân açısından ele alınmaktadır.

The laws of Allah and the calamities that human beings deal with outside their will is a subject that cannot be comprehended. The plan, precaution, discretion and punishment that Allah has revealed for human beings are called Mekr. The plan, trap and deceit established by human beings are also called Mekr. Mekr, one of the concepts mentioned in the Qur'an, is attributed to Allah and human beings. The concept of Mekr, which usually has a negative meaning when compared to people, has positive meanings when it is attributed to Allah. The Mekr of Allah is universal and encompasses everything in scope and effectiveness. The Mekr of mankind is small and its scope and effectiveness are limited. The nature of Mekr, which is attributed to Allah, is the absolute good, that is, Hasen. The nature of Mekr, which is attributed to man, is mostly bad, namely Sû'. In the struggle of the prophets, whose stories are mentioned in the Qur'an, with their tribes, the Mekr event is manifested. Similar principles emerge in every tale regarding the meaning and nature of Mekr. The traps that the past tribes set against the prophets and believers are present in every period. Based on these issues, in our study, the intricacies of the concept of Mekr, the meanings of concepts that have the same or close meanings with Mekr, and the answers to the questions that arise are discussed in terms of linguistics and the Qur'an.
Mekr in the Quran
Keywords: Din