Nevşehir taşı tozunun kendiliğinden yerleşen harçlarda portland çimentosu ikamesi olarak kullanım potansiyelinin değerlendirilmesi - Demir, Mustafa; Yön, Merve Şahin; Karataş, Mehmet (Dicle University, 2025)
Portland çimentosunun üretimi atmosferdeki karbondioksit emisyonlarının artmasına neden olmaktadır. Bu nedenle, Portland çimentosu yerine puzolanik özelliklere sahip doğal kaynakların ve atıkların kullanılması zorunlu hale gelmiştir. Bu makalede, kendiliğinden yerleşen harç yapımında Portland çimentosunun yerine kullanılabilecek doğal olarak oluşan puzolanik bir malzeme olan Nevşehir taşı tozunun etkinliği incelenmiştir. Portland çimentosu yerine %5, %10, %15 ve %20 oranlarında Nevşehir taşı tozu ilave edilerek hazırlanan harcın performansının değerlendirilmesi amacıyla bir laboratuvar çalışması yapılmıştır. Kendiliğinden yerleşen harcın başlangıçtaki mekanik performansını incelemek için 40x40x160 mm boyutlarındaki prizmatik numuneler kullanılmıştır. Kendiliğinden yerleşen harçların yayılma çapları Avrupa İnşaat Kimyasalları ve Beton Sistemleri İhtisas Federasyonu standardı referans alınarak belirlenmiştir. Seçilen oranlarda Nevşehir taşı tozu ile oluşturulan numuneler, 23±2 ?C sıcaklıktaki suya 3 gün süreyle daldırılmıştır. Kür süresi dolan numunelere 3 günün sonunda erken yaş eğilme ve basınç dayanımı testleri uygulanmıştır. Yapılan deneysel analiz sonucunda, en yüksek basınç dayanımlarının, referans numunelerinde ve çimentoyla %5 ikameli Nevşehir taşı tozuyla oluşturulan karışımlarda olduğu belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar, Nevşehir taşı tozunun eğilme dayanımı üzerinde olumlu bir etki sağladığını ancak basınç dayanımında düşüşlere neden olduğunu göstermektedir.

The manufacturing of Portland cement is contributing to a rise in atmospheric carbon dioxide emissions. Consequently, the utilization of natural resources and waste materials possessing pozzolanic qualities in lieu of Portland cement has become imperative. This article examines the efficacy of Nevşehir stone dust, a naturally occurring pozzolanic material, as a substitute for Portland cement in the manufacturing of self-compacting mortar. A laboratory study was performed to assess the efficacy of mortar formulated with 5%, 10%, 15%, and 20% Nevşehir stone powder as a substitute for Portland cement. Prismatic specimens of 40x40x160 mm were utilized to assess the initial mechanical properties of the self-compacting mortar. The spread widths of self-compacting mortars have been established according to the standards set by the European Federation of Specialist Construction Chemicals and Concrete Systems. Samples formulated with specified ratios of Nevşehir stone powder were submerged in water at a temperature of 23±2 ?C for a duration of 3 days. After a duration of three days, early age flexural and compressive strength tests were performed on the samples that had concluded their curing time. The experimental analysis revealed that the highest compressive strengths were seen in the reference samples and in the combinations with a 5% substitution of cement with Nevşehir stone dust. The results obtained show that Nevşehir stone powder provides a positive effect on flexural strength but causes decreases in compressive strength.
Evaluation of the potential use of Nevşehir stone powder as a portland cement substitute in self-compacting mortars
Keywords: Construction Materials; Yapı Malzemeleri