Dişi Köpeklerde Merkezi (BOS) ve Dolaşımdaki (Serum) Cinsiyet Hormonları Oküler Yüzey Sıcaklığını Etkileyebilir - Özcan, Candemir; Özcan, Ümran Akin; Şafak, Tarık; Rişvanlı, Ali; Turanlı, Mert; Koç, Öznur Yilmaz (Kyrgyz-Turkish Manas University, 2026)
Bu çalışma, klinik olarak sağlıklı otuz dişi köpekte serum ve beyin omurilik sıvısı (BOS) östradiol (E2) ve progesteron (P4) düzeyleri ile vücut sıcaklığı regülasyonu arasındaki ilişkileri araştırmıştır. Sağ ve sol kornea sıcaklıkları (RCT, LCT), perianal ve perivulvar sıcaklıklar kızılötesi termografi ile; rektal ve intravajinal sıcaklıklar ise dijital olarak ölçülmüştür. Hormon konsantrasyonları ELISA yöntemiyle belirlenmiş, korelasyonlar Pearson analizi ile değerlendirilmiştir. BOS E2 ve P4 düzeyleri serumdan anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p = 0,007 ve p = 0,0001). BOS E2, LCT ile orta düzeyde pozitif korelasyon göstermiştir (r = 0,423, p = 0,041); BOS P4 de LCT ile benzer şekilde pozitif korelasyon göstermiştir (r = 0,347, p = 0,035). Buna karşılık serum P4, LCT (r = −0,341, p = 0,039) ve rektal sıcaklık (r = −0,423, p = 0,009) ile negatif korelasyon göstermiştir. Perianal sıcaklık, özellikle RCT ile (r = 0,621, p < 0,001) en güçlü ilişkiyi göstermiştir. BOS E2 ve P4 arasında güçlü pozitif korelasyon saptanmıştır (r = 0,640, p < 0,001). Bu bulgular, merkezi cinsiyet hormonlarının oküler yüzey ve bölgesel termoregülasyonda periferik hormonlara kıyasla daha belirgin rol oynayabileceğini düşündürmektedir.
Central (CSF) and Circulating (serum) Sex Hormones May İnfluence Ocular Surface Temperature in Bitches
Keywords: Köpek; östradiol; progesterone; beyin-omurilik sıvısı; kornea yüzey sıcaklığı