Büyük Devletlerin Değişmeyen Mücadele Alanı: Ortadoğu - Özdem, Ali Gökçen (Fırat University, 2016)
Ortadoğu; farklı uygarlıkların filizlendiği, değişik kültürlerin birleştiği ve ayrıldığı, gelişmişlikle geri kalmışlığın tüm boyutunun görülebileceği, tarihin her döneminde çatışmaların ve uyuşmazlıkların eksik olmadığı, dünyanın enerji deposu, kısaca iyi, güzel ve çirkin olarak tanımlanabilecek tüm değerleri kendisinde barındıran, Asya’yı Afrika’ya, Akdeniz’i Hint Okyanusuna bağlayan stratejik bölgedir. Ortadoğu’nun coğrafi sınırları, bölgeye tarihi süreçte egemen olan güçlerin stratejik hedeflerine göre değişiklik gösterdiğinden üzerinde tam mutabakat sağlanmamıştır. Ancak Ortadoğu denilince günümüzde yaygın olarak Arap Yarımadası ile İran’ı kapsayan bölge tanımlanmaktadır. Sanayi devriminden önce, büyük güçlerin enerjiye ihtiyaçları henüz mevcut değilken Ortadoğu hak dinlerinin ortaya çıkış yeri olması nedeniyle büyük devletlerin prestij kazanmak için mücadele ettiği bölge olmuş bu kapsamda Rusya ve Fransa’nın yaratmış olduğu kutsal yerler sorunu, XIX. Yüzyılda Osmanlı Devleti’nin başını ağrıtmıştır. Dönemin diğer iki büyük gücü İngiltere ve Avusturya Macaristan İmparatorluğu’nun da krize müdahil olması ile kriz 1854-1856 Kırım savaşının en önemli nedenlerinden birisi olmuştur. Bölgenin dünya petrol rezervlerinin büyük kısmını ihtiva etmesi nedeniyle, Büyük Devletlerin mücadelesinin şekli ve şiddeti değişiklik göstermeye başlamıştır. Savaş başlıca mücadele vasıtası olarak kullanılmaya devam edilirken, bunun yanında kominizim, liberalizm, demokrasi, vb. ideolojik argümanlar kullanılarak bölgenin sürekli olarak kaynaması sağlanmıştır. Bu kapsamda Ortadoğu’yu dünyanın aktif volkanı olarak adlandırmak yanlış olmayacaktır. Bu incelemede daha çok yabancı kaynaklardan istifade edilerek, tarihsel süreç içinde büyük devletlerin Ortadoğu’da kurmaya çalıştıkları hakimiyet ve kullandıkları vasıtalar incelenerek, günümüze ışık tutabilecek sonuçlara ulaşılmaya çalışılacaktır

Middle East; where civilizations blossom, where different cultures combine and separate, where developed and underdeveloped could be seen with all their dimensions, without a lack of disagreements and clashes in every era of history, the world’s energy storage; in short, a strategic location sheltering all values considered as beauty and ugly, connecting Asia to Africa, Mediterranean to the Indian Ocean. The geographical boundaries of the Middle East have not been agreed due to the changes in the strategic goals of the dominant powers of the area. However, when Middle East is said, it is extensively defined as the area between Iran and the Arabian Peninsula. Before the Industrial Revolution, when the energy need has not emerged yet for the Great Powers, since the Middle East was the place of birth of the Abrahamic Religions, the area has faced many conflicts reasoned by the prestige hunger of the Great Powers. Due to this reason, the sacred place problem created by Russia and France has given trouble to the Ottoman Empire in the XIXth century. With the interference of The British and the Austria-Hungary Empire into this crisis, it has become one of the main factors of the Crimean War 1854-1856 . Since the region embracing a major part of the oil reserves, the type and the severity of struggle of the Great Powers has started to change. War has been used as a tool of struggle, apart from the war, by using arguments such as Communism, Liberalism, democracy etc. The region has been constantly kept unstable. In this aspect, it is not wrong to describe the Middle East as an active volcano of the world. In this research, using the foreign resources mainly, by analyzing the endeavor of dominance and the means used by the Great Nations in the Middle East, the aim is to obtain results which can enlighten today.
The Unchanging Struggle Field of Great Nations: Middle East