ÂŞIK VEYSEL’İN ŞİİRLERİNDE NASİHAT - Doğan, Faruk; Azar, Bırol (My University, 2021)
İnsanları iyiye, doğruya, güzele yönlendiren, onlara tavsiyelerde bulunan nasihat türü eserler; erdemli bir toplum oluşturmak, ahlaki açıdan yetkin insanlar yetiştirmek için İslam kültürü etkisindeki ilk eserlerden başlayarak Tekke - tasavvuf şiirlerinde, saz şairlerinin şiirlerinde bireysel ve toplumsal nasihat örnekleri yoğun olarak görülür. Bu çalışmanın amacı, Türk halk şiirinin XX. yüzyıldaki en güçlü temsilcisi Âşık Veysel’in şiirlerinden hareketle topluma yaptığı nasihatleri tespit etmektir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman inceleme tekniği kullanılmıştır. Araştırma kapsamında Âşık Veysel’in Ümit Yaşar Oğuzcan tarafından derlenen 158 şiiri incelenmiş ve nasihat anlayışını yansıtan şiirleri seçilerek tespit edilen nasihatler sınıflandırılmıştır. Yapılan içerik analizinden elde edilen bulgulara göre şiirlerde “vefa, dürüstlük, alçak gönüllülük, birlik - beraberlik, dayanışma, sabır, okul, eğitim, cehaletle mücadele, çalışkanlık, tasarruf, cömertlik, kadere ve sevgiliye sitem, dünyanın geçiciliği, ölüm ile Atatürk, yurt ve vatan sevgisi” ile ilgili nasihatlerin ağırlıklı olduğu görülmüştür. Çalışma sonucunda sazıyla ve sözüyle halkı aydınlatan, eğiten, geleneği geçmişten günümüze taşımada önemli görevler yüklenen saz ve söz ustası Âşık Veysel’in; kendine özgü söz ve saz tavrı ile yurdun, kültürün, uygarlığın, sessiz acıların ve derin sevdaların sesi olduğu görülmüştür.
Keywords: Edebiyat