MUSTAFA KUTLU`NUN HAYATI, HİKAYELERİNİN TEMA VE YAPI BAKIMINDAN İNCELENMESİ - YAZICI, İLBİLGE HATUN (Fırat Üniveristesi, 2002)
Mustafa Kutlu hikayeleriyle Türk edebiyatına yeni bir tarz kazandırmıştır. Batı edebiyatındaki yaratma faaliyeti olan "mimesis"e göre değil, şark edebiyatına mahsus yaratma faaliyeti olan "Tecrid"i esas alarak hikayelerini yazmıştır. Eserlerinin temel konularını; sosyal değişim, şehirleşme ve göç olgusu, tabiat, tasavvuf ve idealizm oluşturur. Yazar insanımızı iyi tanımış, onun çözülüşlerini, sıkıntılarını dile getirmiştir. Hikayeleri hangi zaman ve mekânda geçerse geçsin, hangi kahramanlardan bahsederse etsin hep bugünün insanına seslenir. Kutlu hikayelerinde son derece sade ve anlaşılır bir dil kullanmıştır. Cümleleri mümkün olduğunca kısa tutar. Az sözle çok şey ifade etmek ister. Böylece nesri nazma yaklaştırmış, bu da onun anlatımını şiirselleştirmiştir. Kutlu günümüzde yok olan veya yok olmaya doğru giden değerlerimize sahip çıkar. "Kökü mazide olan âti"ye ulaşmaya çalışır. Bunu yaparken okuyucuya da bir mesaj verir. Hikayelerinden tanıdığımız ayrıca; sinema, resim, desen, senaryo ve köşe yazarlığı gibi uğraşılan da olan Kutlu çok yönlü bir sanatçıdır. Bu yönlülüğü anlatımına görsel bir dil katar. Kullandığı görsel unsurlarla toplumsal değişimi ve bu değişimin psikolojisini iyi yansıtmıştır. İlk hikayelerinde Sait Faik ve Sabahattin Ali etkisi görülür. Bu hikayeleri klasik hikaye anlayışına göre yazmıştır. Yokuşa Akan Sular ile birlikte çerçeve hikayeciliğinin seçkin örneklerini vermeye başlar. Sonuç olarak Mustafa Kutlu, kendine has üslubuyla hikayeciliğimize ve dolayısıyla Türk edebiyatına özgün bir tarz kazandırmış ve edebiyatımızda yeni bir çığır açmıştır.

ZUSAMMENFASSUNG Mustafa Kutlu liess der turkischen Literatür eine neue Art gewinnen. Er beforzugte nicht die Schaffungstatigkeit in der westlichen Literatür "mimesis", im Widerspruch dazu beforzugte er die Schaffungstatigkeit in der ostlichen Literatür "Tecrit". Hauptthemen der Werke entsteht von der sozialen Verwandlung, dem Stadtebau, dem Wanderungsereignis, der Natur, der Mystik und dem Idealismus. Der Autor erkennt sein Volk sehr gut und erörtert seine Auflösung, sein Leiden. Es ist fur ihn nicht so wichtig, dass die Geschichten wo, wohin und von wem verwirklichen. Er ruft immer den heutige Menschen. Kutlu verwendet in seinen Geschichten klare und verstandliche Sprache und so kurze Satze wie moglich. Er versuchte mit dem wenigen Worter viele Meinungen zu ausdrucken. Er naherte die Prosa zur Poesie. Damit wird seine Erzahlung wie eine Poesie. Kutlu erhebt Aunspruch auf unseren Werte, die vernichtet sind oder begann zu vernichten. Wer hat in der Vergangenenheit eine Wurzel, versucht er die Zukunft zu gelangen. Inzwischen gibt er dem Leser eine Mitteilung Kutlu, ihn wir von seinen Geschichten kennengelernt haben, ist ausserdem ein vielseitiger Kunstler, der sich mit dem Kino, der Malerai, der Zeichnung, dem Szenarium und mit dem Kommentar interessiert hat. Diese Vielseitigkeit fugt seiner Erzahlung eine visuelle Sprache bei. Er reflektiert gut mit den visuellen Faktoren die soziale Verwandlung und die Psycologie dieser Verwandlung. Es ist moglich in seiner ersten Geschichten die Wirkung von Sait Faik und Sabahattin Ali zu sehen. Er schrieb diese Geschichten nach dem klassichen Geschichtenverstandnis. Er began mit "Yokuşa Akan Sular" das erste Beispiele von der Umweltsgeschichtenerzahlung zu geben. Fazit; Mustafa Kutlu hat mit seinem eigenem Stili unserer Geschichtenerzahlung, demzufolge der turkischen Literatür eine neue Art gewinnen lassen und in unserer Literatür bahnbrechend gewirkt.
Mustafa Kutlu`s life. Examining his stories from the point of structure and thema
Keywords: Türk Dili ve Edebiyatı; Turkish Language and Literature