Tavuk coccidiosisinde bağışıklık ve aşılama - Aktaş, Münir; Dumanlı, Nazir (My University, 1997)
Coccidiosis tavukların önemli ekonomik kayıplara neden olan protozoer bir hastalığıdır. Hastalığın tedavisinde kullanılan ilaçların toksik etkileri ve ilaçlara dirençli Eimeria türlerinin ortaya çıkması alternatif kontrol stratejilerinin geliştirilmesi zaruretini doğurmuştur. Bu amaçla canlı virulent aşılar, attenüe canlı aşılar, anti idiotip antikor aşılar ve recombinant antijen aşılar geliştirilmiştir. Canlı virulent aşılardan arzu edilen neticenin elde edilememesi, araştırıcıları aşılama için attenüe edilmiş coccidia oocystlerini dikkate almaya yöneltmiştir. Jeffers Eimeria tenella'nın tekrarlanan seleksiyonları sonucunda \"Precocious line \" (erken gelişmiş soy) adı verilen soyun üretildiğini bildirmiştir. Daha sonra İngiltere'de Hougton laboratuvannda Eimeria maxima'nin değişik iki susunu da içine alan toplam 8 Eimeria türünün erken gelişmiş soyları üretilmiştir. Bu türleri içine alan Paracox isimli canlı attenüe aşı başarılı bir şekilde coccidiosis mücadelesinde kullanılmaktadır. Etkenlere karşı hem hücresel hem de humoral bağışıklık şekillenir. Humoral bağışıklık sonucu oluşan antikorların korunmadaki rolü büyük ölçüde bilinmemektedir.
Keywords: Eimeria; tavuk; aşılama (hayvan); protozoa enfeksiyonları; aşı(hayvan); canlı aşılar; koksidiyoz; bağışıklık