ANADOLU MASALLARINDA SINAV MOTİFİ - EROL, ZÜLEYHA (Fırat Üniveristesi, 2023)
Masallar anlatıldığı toplumun ortak hafızası ile günümüze ulaşan ve yanında toplumun en eski yıllarından bu yana biriktirdiği deneyimleri taşıyan özel halk anlatılarıdır. Masallar bünyesinde ortaya çıktığı medeniyetlerin kimliğini taşımakla beraber, evrensel bir yapıya da sahiptir. Evrensel nitelikler masallarda motifler vasıtasıyla aktarılmaktadır. Hayatın içinde olan ve sıkça karşılaşılan sınanma hali, sınav ismiyle motifin ana başlıkları içerisinde yer almaktadır. İnsan, yaşamının her evresinde birtakım sınavlardan geçmektedir. Sınav olgusuyla ilişkili olarak ödül ve ceza kavramları şekillenmiştir. Zorunlu sınavın başarı neticesine göre ceza ve ödül verilmektedir. Yaratılan hayalî dünyasında masallar, gerçeklikten kopmadan bize hayattan parçalar sunmaktadır. Masal kahramanları da gerçekte olduğu gibi zorlu sınavlardan geçerek ödülüne kavuşur. İçgüdüsel kalıntıları imge ve sembollerle aktaran masallarda toplumun kültürel mirasının izlerini görmek mümkündür. Arketip ve semboller ışığında masal kahramanlarının kendini bulma serüveninde "yola çıkma-erginleme ve dönüş" mitik döngüsü ele alınmıştır. Anadolu sahasında anlatılan masallar bilimsel çalışmalar çerçevesinde değerlendirilmektedir.

Tales are special folk narratives that have reached today with the collective memory of the society in which they are told and carry the experiences accumulated since the earliest years of the society. While tales carry the identity of the civilizations in which they emerged, they also have a universal structure. Universal qualities are conveyed through motifs in fairy tales. The state of being tested, which is in life and is frequently encountered, is included in the main headings of the motif with the name of the exam.Man goes through some tests at every stage of his life. The concepts of reward and punishment have been shaped in relation to the exam phenomenon. Penalties and rewards are given according to the success of the compulsory exam. In the created imaginary world, tales offer us pieces of life without breaking away from reality. Fairy tale heroes get their reward by passing tough exams just like in reality. It is possible to see the traces of the cultural heritage of the society in the tales that convey instinctive remains with images and symbols. In the light of archetypes and symbols, the mythical cycle of "departure-initiation and return" in the adventure of self-discovery of fairy tale heroes is discussed. The tales told in the Anatolian field are evaluated within the framework of scientific studies.
The motif of exam in the Anatolian tales
Keywords: Türk Dili ve Edebiyatı