BASKİL İLÇESİ'NİN (ELAZIĞ) JEOMİRAS POTANSİYELİNİN ARAŞTIRILMASI - GÖKTAŞ, YAREN (Fırat Üniveristesi, 2023)
Dünyanın 4,6 milyar yıllık geçmişini günümüze taşıyan ve bizlere dünyanın oluşum süreci ile ilgili bilgi veren doğal oluşumlar jeomiras olarak ifade edilmektedir. Dünyanın oluşum süreçlerinin günümüzdeki kanıtları olan jeomiraslar tespit edilerek koruma altına alınmalıdır ve kültürel-arkeolojik miraslardan ayrı tutulmamalıdır. Çalışma sahası olarak seçilen Baskil ilçesi, Toros orojenik kuşağının doğu bölümünde yer almaktadır ve paleotektonik ile neotektonik hareketlerden yoğun bir şekilde etkilenmiştir. Bu etkileşimler nedeniyle sahada jeolojik ve jeomorfolojik çeşitlilikler meydana gelmiştir. Baskil ilçesindeki jeolojik, jeomorfolojik, kültürel ve tarihi çeşitlilik çalışma sahasındaki jeomiras potansiyelini arttırmıştır. Baskil ilçesinde herhangi bir jeomiras tespit çalışmasının yapılmaması ve var olan oluşumların jeoturizm kapsamında değerlendirilmemesi çalışmanın ana problemini meydana getirmiştir. Bu ana problem çerçevesinde sahadaki jeositleri tespit etmek ve jeoturizme kazandırılmasını sağlamak amaç edinilmiştir. Bu amaç doğrultusunda farklı tarihlerde yapılmış olan arazi çalışmaları ile 1318 km2 yüzölçümüne sahip Baskil ilçesinde 20 adet jeolojik-jeomorfolojik jeosit, 12 adet jeo-arkeolojik jeosit, 9 adet tarihi ve kültürel jeosit, 3 adet diğer jeositler olmak üzere toplamda 44 adet jeosit tespit edilmiştir. Tespit edilen jeositler çalışma sahasının en tipik, eğitsel ve bilimsel açıdan önem arz edenleridir. Sonuç olarak çalışma sahası olarak ele alınan Baskil ilçesinin jeomiras potansiyelinin yüksek olduğu ve jeoturizm kapsamında değerlendirilecek çeşitli destinasyonlarının olduğu ortaya konmuştur. Yapılmış olan bu tez çalışmasının Baskil ilçesinin jeomiras değerlerinin koruma altına alınmasında ve bu jeomirasların jeoturizme kazandırılmasında katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Natural formations that carry the 4.6 billion years of history of the world to the present day and give us information about the formation process of the world are referred to as geoheritage. Geoheritages, which are present-day evidence of the formation processes of the world, should be identified and protected and should not be kept separate from cultural-archaeological heritage. Baskil district, chosen as the study area, is located in the eastern part of the Taurus orogenic belt and has been heavily affected by paleotectonic and neotectonic movements. Due to these interactions, geological and geomorphological diversity has occurred in the area. The geological, geomorphological, cultural and historical diversity in Baskil district has increased the geoheritage potential in the study area. The main problem of the study is that no geoheritage identification studies were carried out in Baskil district and the existing formations were not evaluated within the scope of geotourism. Within the framework of this main problem, it is aimed to identify the geosites in the field and to ensure that they are brought into geotourism. For this purpose, through field studies carried out on different dates, a total of 44 geosites were identified in Baskil district, which has a surface area of 1318 km2, including 20 geological-geomorphological geosites, 12 geo-archaeological geosites, 9 historical and cultural geosites, and 3 other geosites. The detected geosites are the most typical of the study area and are of educational and scientific importance. As a result, it has been revealed that Baskil district, which is considered as the study area, has high geoheritage potential and has various destinations to be evaluated within the scope of geotourism. It is thought that this thesis study will contribute to the protection of the geoheritage values of Baskil district and to bring these geoheritages to geotourism.
Researching the geoheritage potential of Baskil district (Elazig)
Keywords: Coğrafya