Toplumsal Cinsiyet Algısının Deprem Korkusuna Etkisinin Belirlenmesi - Dinçer, Samet (Fırat University, 2026)
Depremler meydana geldiği coğrafyada fiziksel ve ekonomik kayıpların yanı sıra sosyal açıdan de etkilenen toplum üzerinde derin etkiler bırakırlar. Bu etkilerin şekillenmesinde toplumsal cinsiyet rollerinin etkisi dışlanamaz bir güce sahiptir. Bu araştırmanın amacı toplumsal cinsiyet algısının bireylerin deprem korkusu üzerindeki etkisini nicel yöntemlerle incelemektir. Türkiye genelinden 18 yaş üstü 560 bireyin katılımıyla yürütülen araştırma, kesitsel ve tanımlayıcı desen kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Veri toplama sürecinde “Deprem Korkusu Ölçeği” ve “Toplumsal Cinsiyet Algısı Ölçeği” kullanılmıştır. Katılımcıların çoğunluğunu kadınlar oluşturmuş ve katılımcıların önemli bir kısmı daha önce deprem deneyimi yaşamıştır. Analizler, toplumsal cinsiyet algısı ile deprem korkusu arasında anlamlı ve negatif yönlü bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Buna göre, bireylerin toplumsal cinsiyet algısı olumlu yönde arttıkça deprem korkusu düzeyinde azalma gözlemlenmektedir. Bulgular, cinsiyete dayalı sosyo-kültürel rollerin afetlere karşı verilen duygusal tepkiler üzerinde etkili olduğunu göstermektedir. Kadınların toplumsal roller gereği daha savunmasız konumda olması, deprem korkusunun daha yoğun hissedilmesine neden olabilmektedir. Bu çalışma, afet psikolojisinde toplumsal cinsiyet temelli yaklaşımların önemine dikkat çekmektedir.

Earthquakes leave deep impacts on the affected society in addition to physical and economic losses in the geography where they occur. The effect of gender roles has an undeniable power in shaping these effects. The aim of research is to examine the effect of gender perception on individuals' fear of earthquakes using quantitative methods. The research, which was conducted with the participation of 560 individuals over the age of 18 from all over Türkiye, was conducted using a cross-sectional and descriptive design. The "Earthquake Fear Scale" and "Gender Perception Scale" were used in the data collection process. The majority of the participants were women and a significant portion of the participants had previously experienced an earthquake. The analyses revealed a significant and negative relationship between gender perception and fear of earthquakes. Accordingly, as individuals' gender perception increases positively, a decrease in the level of fear of earthquakes is observed. The findings show that gender-based socio-cultural roles have an effect on emotional reactions to disasters. Women are in a more vulnerable position due to their social roles may cause the fear of earthquakes to be felt more intensely. This study draws attention to the importance of gender-based approaches in disaster psychology.
Determining the Effect of Gender Perception on Earthquake Fear
Keywords: Women's Studies; Kadın Araştırmaları