Keban Baraj Gölü istakozlarının (Astacus leptodactylus ESCH., 1823) et verimi ve kimyasal bileşimi - İnanlı, Ayşe Gürel; Patır, Bahri (My University, 2001)
Bu araştırmada, Keban Baraj Gölü' nde bulunan tatlı su ıstakozu (kerevit) türünün (Astacus leptodactylus ESCH., 1823 ) et verimi ve kimyasal kalitesi incelendi. Çalışma, Ekim 1996 ile Eylül 1997 tarihleri arasında yapıldı ve analizlerde toplam 282 ıstakoz örneği (147 dişi, 135 erkek) kullanıldı. Istakoz örneklerinde yıllık ortalama et verimi, erkeklerde % 18.33 ± 2.30, dişilerde ise % 17.49 ± 3.70 değerinde saptandı. Hem erkek hem dişi ıstakozlarda abdomen et verimi, kıskaç et verimine göre daha yüksek bulundu ( p<0.05 ). Kimyasal analizler sonucunda, erkek ıstakozların abdomen etlerinde ortalama % 79.70 ± 1.45 rutubet, % 16.44 ± 1.71 protein, % 0.49 ± 0.25 yağ, % 1.37 ± 0.33 kül ve % 2.03 ± 0.67 oranında karbonhidrat saptandı. Kıskaç etlerinde bu değerler sırasıyla; % 78.99 ± 1.25, % 17.11 ± 1.45, % 0.50 ± 0.18, % 1.51± 0.42 ve % 1.90 ± 0.56 olarak bulundu. Dişi ıstakozlara ait abdomen etlerinde ortalama % 79.53 ± 1.50 rutubet, % 16.74 ± 1.81 protein, % 0.45 ± 0.14 yağ, % 1.29 ± 0.25 kül ve % 2.06 ± 0.59 karbonhidrat tespit edildi. Bu değerler, dişi ıstakozların kıskaç etlerinde sırasıyla % 79.60 ± 1.45, % 16.8 ± 1.77, % 0.40 ± 0.11, % 1.31 ± 0.21 ve % 1.86 ± 0.70 olarak belirlendi. Araştırmada, erkek ıstakozların abdomen etlerinin içerdiği rutubet miktarı kıskaç etlerinin rutubet miktarından, kıskaç etlerinin protein miktarı da abdomen etlerinin protein miktarından daha fazla olduğu tespit edildi ( p<0.05 ). Ayrıca erkek ve dişi ıstakozlara ait abdomen etlerinin pH değeri, kıskaç etlerinin pH değerinden daha düşük saptandı ( p < 0.05 ). Ancak pH yönünden cinsiyetler arasında önemli bir fark bulunamadı ( p > 0.05 ). Diğer ıstakoz türleri göz önüne alındığında, Astacus leptodactylus ESCH., 1823 ıstakoz türünün oldukça yüksek et verimine sahip olduğu ve etinin kimyasal yönden iyi kalitede bulunduğu sonucuna varıldı.
Keywords: Astacus leptodactylus; kerevit; kimyasal bileşim; kimyasal özellikler; et verimi; kimyasal kalite