17. YÜZYILDA HARPUT ULU CAMİİ - Uzun, Celalettin (Fırat University, 2014)
Bugün Elazığ ili sınırları içerisinde bulunan tarihi Harput kenti coğrafi konumu nedeniyle, çok eski devirlerden itibaren önemli bir yerleşim merkezi olmuş ve bu nedenle birçok devletin hâkimiyetine girmiştir. Malazgirt savaşından sonra Müslüman-Türk unsurların bölgeye yerleşmesiyle birlikte Harput’ta cami, mescit, medrese, tekke ve zaviye gibi birçok vakıf müesseseleri inşa edilmiştir. Bu müesseselerden biri olan ve XI. yüzyılda Artuklu hükümdarı Fahrettin Karaaslan devrinde yaptırılan Ulu Camii, kentin fiziki yapısının oluşmasında önemli rol üstlendiği gibi, toplumun sosyal ve kültürel bakımdan gelişmesine de katkıda bulunmuştur. Osmanlı döneminde işlevini sürdürerek günümüze kadar ulaşan bu yapı, Harput tarihi açısından oldukça önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmada, 17. yüzyılda Harput’ta hizmet veren Ulu Cami’nin mimari özellikleri ile vakıfları hakkında bilgi verilmiştir. Ayrıca vakfın işleyişi ve hangi tür gelir kaynaklarına sahip olduğunun yanı sıra camide çalışan görevli tipleri ile bunların almış oldukları ücretlere de değinilmiştir

Harput which is located in Elazığ has become the important settlement since ancient times because of the geographical location and therefore, it came under domination of many states. Many foundations such as mosques, madrasa, prayer room and dervish lodges were built in Harput with the settlement of Turkish-Muslim elements into the region after the Battle of Malazgirt. Grand Mosque which is one of these foundations that was built in the period of Artuqid ruler Fahrettin Karaaslan in 11th century has contributed to develop the social and cultural aspects of the society because it has an important role in the city’s physical structure. This extant structure that has continued the function of Ottoman period has a very important place in the history of Harput. In this study, it has been given information about the architectural features of the Grand Mosque that has started to serve in Harput in 17th century and the foundations. Moreover; the functioning of the foundation, the type of the revenue sources, the type of staffs, and the salaries of the staff have been discussed
Grand Mosque of Harput in the 17th Century