TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE FİİLİMSİLER SORUNU VE ÖĞRENİM ZORLUKLARI - İpek, Birol; Özcan, Cemil (Bahir SELÇUK, 2025)
Türkiye Türkçesi gramer kitapları incelendiğinde fiilimsiler konusunun birkaç kaynak dışında detaylı bir şekilde ele alınmadığı görülmektedir. Türkiye Türkçesinin gramerinde bir bütünlüğün olmasından dolayı bir konunun eksik öğrenilmesi diğer konuların da öğreniminde güçlükler yaratmaktadır. Fiilimsiler konusunun ilişkili olduğu bölümlere bakıldığında kelime bilgisi, cümle bilgisi, şekil bilgisi gibi konular görülür. Fiilimsiler konusunun bazı kaynaklarda fiilimsi adı altında işlenirken bazı kaynaklarda da eylemsi şeklinde işlenmesi konunun öğreniminde güçlük oluşturmaktadır. Yine öğrencilerin bazı eklerin oluşum kurallarını ve kullanım yerlerini bilmemesi kelime morfolojisinde sorun yaratmaktadır. Türkiye Türkçesinde kullanılan bazı zaman eklerinin (/-(y)A+cAk/, /-Ar/, /-mA+z/, /-mIş/) eylemin gerçekleştiği zamanı bildirme fonksiyonunda olmayıp fiilden türetilmiş ve ismi niteleyen sıfatlar yapması akabinde bazı eylemleri gerçekleştiren alet isimleri yapması (kalıcı isimler) bu zaman eklerinin sanki farklı birer ekmiş gibi öğrenciye öğretilmesi konunun öğreniminde sorun oluşturmaktadır. Oysa Türkçede tek bir tane (/-(y)A+cAk/, /-Ar/, /-mA+z/, /-mIş/) eki bulunmaktadır. Bu ekler de cümlenin kuruluşuna göre bazen fonksiyon değiştirip fiilden isim yapan ekler gibi kullanılabilir. Şüphesiz fiilimsiler konusunun en önemli sorunlarından biri de içinde bulundukları cümlelerin basit cümle mi birleşik cümle mi olduğu sorunudur. Bu bağlamda hem akademik kaynaklarda hem de Milli Eğitim Bakanlığı Talim Terbiye Kurulunca onaylı ders kitaplarında bilgi birliği olmayışı sorunun hâlen devam ettiğini göstermektedir.
Keywords: South-West (Oghuz) Turkic Dialects and Literatures; Güney-Batı (Oğuz) Türk Lehçeleri ve Edebiyatları